Thursday, September 22, 2011

മരീന പാര്‍ക്കിലെ സുവര്‍ണ്ണ നക്ഷത്രം

അതികാലത്തെഴുന്നേറ്റിട്ടുള്ള ഒരു മണിക്കൂര്‍ നടത്തം ബക്കര്‍ ഒരിയ്ക്കലും മുടക്കാറില്ല. ആഗസ്റ്റ് മാസം കഴിഞ്ഞിട്ടും ചൂടിനൊരു കുറവുമില്ലെന്ന് കരുതിയിരിക്കുകയായിരുന്നു. എന്നാല്‍ അന്ന്  രാവിലെ തണുപ്പ് വരുന്നതിന്‍റെ ലക്ഷണങ്ങള്‍  അന്തരീക്ഷത്തില്‍ ശരിക്കും അനുഭവപ്പെട്ടു. റോഡും കടന്നു പാര്‍ക്കിനു ചുറ്റുമുള്ള വിശാലമായ നടപ്പാതയിലേക്ക് കടന്നപ്പോഴേക്കും നടത്തത്തിനു താളവും വേഗവും കൈവന്നു തുടങ്ങി. വെച്ച് പിടിപ്പിച്ചതെങ്കിലും നിറഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്ന ഈ മരങ്ങള്‍ക്കിടയിലൂടെ ഇങ്ങിനെ നടക്കാന്‍ വല്ലാത്ത സുഖമാണ്. 

രണ്ടു വര്‍ഷം മുന്‍പാണ് ഈ നടത്തം പതിവാക്കിയത്. ഡോക്ടര്‍ കണിശമായിത്തന്നെയാണ് അക്കാര്യം ഉണര്‍ത്തിയത്. ജോലിക്കിടെ ഒരു തളര്‍ച്ച വന്നതേ ഓര്‍മയുള്ളൂ. പിന്നെ ബോധം തെളിയുമ്പോള്‍ അടുത്തുള്ള ആശുപത്രിയില്‍ ആയിരുന്നു. വീടിനും ഓഫീസിനും ഇടയിലുള്ള ദൂരം കാറില്‍ ഓടിത്തീര്‍ത്ത് ഒരേ ഇരുപ്പിലുള്ള ജോലിയില്‍ ആയുസ്സിന്‍റെ നല്ല ഭാഗം കലണ്ടറിലെ അക്കങ്ങള്‍ക്കൊപ്പം സ്മരണയാവുമ്പോള്‍ മനസ്സില്‍  ഇടയ്ക്കിടെ ഉയര്‍ന്ന വ്യായമാക്കുറവിന്‍റെ അപകടങ്ങളെ അവഗണിക്കുകയായിരുന്നു മുന്‍പൊക്കെ. ഇനി ഏതായാലും അത് പാടില്ല എന്ന് ഡോക്ടര്‍ പറഞ്ഞത് താന്‍ മറന്നാലും കാലത്തെ വിളിച്ചുണര്‍ത്തി തന്നെ അത് ഓര്‍മിപ്പിക്കാന്‍ തന്‍റെ നല്ല പാതി ഒരു ദിവസവും മറക്കാറില്ലായുരുന്നു. 

നാട്  വിട്ടുള്ള ജീവിതമായിരുന്നു ആയുസ്സിന്‍റെ ഏറിയ പങ്ക് എങ്കിലും കുടുംബം കൂടെത്തന്നെയുണ്ടായിരുന്നു എന്നതായിരുന്നു അയാള്‍ ഏറ്റവും വലിയ സമ്പാദ്യമായി കണ്ടത്. ജൈവശാസ്ത്ര വിഷയത്തില്‍ ബിരുദാനന്തര ബിരുദമെടുത്തിരുന്ന മൂത്ത മകള്‍ നല്ല നിലയില്‍ ജോലി നോക്കുന്നു. അവളുടെ വിവാഹക്കാര്യം മാത്രമായിരുന്നു അയാളെ ഈയിടെയായി അലട്ടിയ പ്രധാനവിഷയം. പഠിപ്പിലും ബുദ്ധിയിലും സ്വയം പര്യാപ്തയാണെന്നു ആത്മ വിശ്വാസം സ്ഫുരിക്കുന്ന ഓരോ ചലനത്തിലും വിളിച്ചോതിയ മകളെ വിവാഹത്തിനു സമ്മതിപ്പിക്കാന്‍ ഒരു പിതാവിന്‍റെ പതിവു രീതികളെ അവലംബിക്കാനാവില്ലെന്നു അയാള്‍ക്ക്‌ നന്നായി അറിയാമായിരുന്നു.  രണ്ടു ആണ്‍ മക്കളില്‍ മൂത്തവന്‍ എന്‍ജിനീയറിംഗിനും ഇളയവന്‍ സ്കൂള്‍ ഫൈനലിലും പഠിക്കുന്നു.   

പ്രായം അമ്പത്തഞ്ചോട് അടുത്തുവെങ്കിലും മനസ്സ് കൊണ്ട് യുവാവായിരുന്ന അയാളുടെ മൂളിപ്പാട്ടുകളിലും നിറഞ്ഞു നിന്നത് ദേവാനന്ദ് ചിത്രങ്ങളിലെ പ്രണയാതുരഗാനങ്ങളായിരുന്നു. അതികാലത്തെ അധികമാരും നടക്കനിറങ്ങാത്തത് കൊണ്ട് വഴികള്‍ ശൂന്യമായിരുന്നു. കുറഞ്ഞ വേതനത്തില്‍ മുനിസിപ്പാലിറ്റി ജോലി ചെയ്യുന്ന ഓവറോള്‍ മഞ്ഞയുടുപ്പിട്ട ബംഗാളികളും നേപാളികളും  നിരത്തുകള്‍ വൃത്തിയാക്കി അവിടെയും ഇവിടെയും നില്‍ക്കുന്നത് കാണാമായിരുന്നു. 

പുതുതായി വീണ ഇലകള്‍ മാത്രം അങ്ങിങ്ങായി കിടക്കുന്ന, വൃത്തിയായി സിമന്‍റ്-റ്റൈല്‍സ് പാകിയ നടപ്പാതയിലൂടെ അയാള്‍ നടന്നു.  ഈ നടത്തത്തിനിടെ ഗതകാല സ്മരണകളിലേക്ക് ഇടയ്ക്കിടെ അറിയാതെ ഊളിയിടുക എന്നത് അയാളുടെ ഒരു ശീലമായി മാറിയിട്ടുണ്ടായിരുന്നു ഈയിടെ. സുഭാഷ്‌ ചന്ദ്ര ബോസിനെ പറ്റി തലേ  ദിവസം ടീവിയില്‍ കണ്ട ഒരു പരിപാടിയെ പറ്റിയാണ് അയാളപ്പോള്‍ ഓര്‍ത്തത്.  നേതാജി ഓര്‍മ്മ വെച്ച കുഞ്ഞുനാളുകളില്‍ തന്നെ എങ്ങിനെയോക്കെയോ എവിടെയൊക്കെയോ വെച്ചു ഹൃദയത്തില്‍ കയറിക്കൂടിയ തന്‍റെ ആദ്യ നായകനാണ്. അന്തമാന്‍ ദ്വീപിലെ ഒരു കന്‍റോണ്‍മെന്‍റ്  സ്കൂളിലായിരുന്നു നാലാം ക്ലാസ്സ്‌ വരെ അയാള്‍ പഠിച്ചത്. അവിടെ വൈദ്യുതി വകുപ്പില്‍ ഗസറ്റഡ് ഓഫീസറായിരുന്നു ബാപ. ഉമ്മയും തന്‍റെ താഴെ മൂന്നു സഹോദരിമാരും ബാപ്പയും ചേര്‍ന്ന അന്തമാനിലെ ആ വീട്ടില്‍ നിന്നാണ് ബക്കറിന് ഓര്‍മ്മകളുടെ ഒരു വന്‍കര തുടങ്ങുന്നത്. അന്ന് താനടക്കം കുറെ കുട്ടികള്‍ക്ക് കണക്കിനും ഹിന്ദിക്കും ട്യൂഷന്‍ എടുത്തിരുന്ന ശര്‍മ്മാജി എന്ന പേരുള്ള ഒരു മാഷുണ്ടായിരുന്നു. സര്‍ജി എന്നാണു കുട്ടികള്‍ ശര്‍മ്മാജിയെ വിളിച്ചിരുന്നത്‌.  സന്തത സഹചാരിയായ ഒരു സൈക്കിളിലായിരുന്നു സര്‍ജിയുടെ സഞ്ചാരമെല്ലാം. ആ സൈക്കിളിന് പിറകില്‍ ഒരു മരപ്പെട്ടി (ട്രങ്ക്) എപ്പോഴും കാണും. പഠിപ്പിക്കാനെത്തുമ്പോള്‍ സര്‍ജി തന്‍റെ സൈക്കില്‍ ഒരു ചെയിന്‍ കൊണ്ട് കെട്ടിയിട്ട ശേഷം അതിലിരിക്കുന്ന ട്രങ്ക് എടുത്തു ക്ലാസ്സിലേക്ക് വരും. ആ പെട്ടി കുട്ടികള്‍ക്ക് എന്നും ഒരു വിസ്മയ പേടകമായിരുന്നു. അത് തുറന്നാല്‍ എല്ലാ കണ്ണുകളും പിന്നെ അതിലേക്കാണ്. ജീവിച്ചിരിക്കുന്നവരും അല്ലാത്തവരുമായ  നേതാക്കളുടെ വര്‍ണ്ണ ഫോട്ടോകള്‍, ഉപയോഗ ശൂന്യമായ ഫൌണ്ടന്‍ പേനകള്‍, കൂടാതെ ശരിക്കും എന്തൊക്കെ അത്ഭുതങ്ങളാണ് അതിനകത്ത് ഉള്ളതെന്ന് മുഴുവനായി കുട്ടികള്‍ക്ക്  നിശ്ചയമില്ലായിരുന്നു.. മധ്യവയസ്ക്കനും നല്ല ആകാര സൌഷ്ടവമുള്ളവനുമായിരുന്ന സര്‍ജി പക്ഷെ അവിവാഹിതനായിരുന്നു. ഹാഫ്‌ ട്രൌസറും കള്ളി കുപ്പായവും ഒരു നേതാജി തൊപ്പിയുമായിരുന്നു പതിവു വേഷം.     

ഓര്‍മ്മകള്‍ ഉറക്കമില്ലാത്ത രാത്രിയില്‍ ഇടവിട്ടണയുന്ന പാതിമയക്കത്തിലെ സ്വപ്‌നങ്ങള്‍പോലെയാണ്. ജീവിതത്തിന്‍റെ ഏടുകള്‍ അടുക്കും ചിട്ടയുമില്ലാത്ത ഒരു തുടര്‍ച്ചയില്‍ മുന്‍പോട്ടും പിറകോട്ടും മാറി മാറി മറിക്കും അത്. അപ്പോള്‍ തെളിയുന്ന ചിത്രങ്ങളില്‍ ചിലപ്പോള്‍ ചോര പടരുന്നതും, വിടരുന്ന പൂക്കളില്‍ നിന്ന് സൌരഭം പരക്കുന്നതും മനസ്സിനെ വിഭ്രമിപ്പിക്കും. അയാള്‍  തന്നെ അറിയാതെ അന്ന് അയാളുടെ മനസ്സ് സഞ്ചരിച്ചത് തന്‍റെ പ്രാഥമികവിദ്യാലയത്തിലെ രണ്ടാം ക്ലാസ്സിലുള്ള ഇരിപ്പിടത്തിലേക്കായിരുന്നു.

അന്നത്തെ അവസാന ബെല്ലും അടിക്കുന്ന ശബ്ദം കേട്ട് കുട്ടികള്‍ ആരവത്തോടെ പുറത്തേക്ക് ഓടുകയാണ്, വീട്ടിലെത്തിയെ ആ ഓട്ടം നിലയ്ക്കൂ. ബക്കര്‍ ആ ഓട്ടക്കൂട്ടത്തില്‍ ഒരിയ്ക്കലും അംഗമാവാറില്ല. ശ്രമിച്ചു നോക്കാഞ്ഞിട്ടല്ല. ഇത് വരെ കഴിഞ്ഞിട്ടില്ല. പ്രായം കൊണ്ട് നാലാം ക്ലാസ്സില്‍ ഇരിയ്ക്കേണ്ടയാളാണ്‌. സാഹചര്യങ്ങളുടെ ചില ഗതിമാറ്റങ്ങളില്‍ അന്തമാനിലെ കന്‍റോണ്‍മെന്‍റ്  സ്കൂളില്‍ നിന്ന് നാട്ടിലുള്ള തന്‍റെ ഗ്രാമത്തിലെ ഒരു സര്‍ക്കാര്‍ പ്രൈമറി സ്കൂളിലേക്ക് പറിച്ചു നടേണ്ടി വന്നു പഠനം. മലയാളം കാര്യമായി അറിയാത്ത കുട്ടിയെ അങ്ങിനെയാണ് വീണ്ടും രണ്ടാം ക്ലാസ്സില്‍ ഇരുത്തേണ്ടി വന്നത്. 1960 കളിലെ ആ ഗ്രാമീണ വിദ്യാലയത്തില്‍ രണ്ടാം ക്ലാസ്സില്‍ പാന്‍റും കുപ്പായവുമൊക്കെ അണിഞ്ഞു വന്ന അവന്‍ ഒരു വേറിട്ട കാഴ്ച തന്നെയായിരു. ഇതെല്ലാം ചേര്‍ന്ന് ബക്കര്‍ എപ്പോഴും എവിടെയും പിറകില്‍ വരുന്ന ഒരു കൌതുകമായാണ് കുട്ടികള്‍ കണ്ടത്. എന്നാലും വീടിനും സ്കൂളിനും ഇടയില്‍ നടന്നു തീര്‍ക്കേണ്ട ആ തെളിനീരൊഴുകുന്ന വഴിയിലൂടെ ഒഴുക്കിനൊപ്പം സ്കൂളിലേക്കും വൈകീട്ട് സ്കൂള്‍ വിട്ടു ഒഴുക്കിനെതിരെ വീട്ടിലേക്കും നടക്കാന്‍ അവനു വലിയ ഇഷ്ടമായിരുന്നു.

 അന്നും യാതൊരു തിരക്കുമില്ലാതെയാണ് പരന്നൊലിച്ചു വരുന്ന വെള്ളം കാലുകൊണ്ട് അടിച്ചു തെറിപ്പിച്ചു കളിച്ച് അവന്‍ വീട്ടിലേക്കു നടന്നത്. മറ്റു കുട്ടികള്‍ അധികവും അവനു മുന്‍പേ പറന്നു പോയിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. പെണ്‍കുട്ടികളുടെ കലപില ശബ്ദം മാത്രമാണ് പിന്നെ അവനു പിറകില്‍ കേട്ടു കൊണ്ടിരുന്നത്. കോങ്കണ്ണന്‍ അദ്നാന്‍  അവനെ ഗൌനിക്കാതെ വെള്ളം തെറിപ്പിച്ചുകൊണ്ട് അതി വേഗത്തില്‍ നടന്നു നീങ്ങുന്നത് അവന്‍ കണ്ടു. ക്ലാസ്സിലെ ഏക മിത്രവും ശത്രുവും അദ്നാന്‍ തന്നെയായിരുന്നു.  അവന്‍ ഒരു ദിവസം ഒരു കാരണവുമില്ലാതെ തന്‍റെ മുഖത്തടിച്ചത് മറക്കാനാവില്ല. അവന്‍റെ നോട്ടം കണ്ടപ്പോള്‍ തൊട്ടടുത്ത് നിന്ന വേറെ ഒരു കുട്ടിയെയാണ് അടിക്കുന്നത് എന്നാണു കരുതിയത്‌. അത് കാരണം അടി വരുമ്പോള്‍ മാറാന്‍ പോലും പറ്റിയില്ല. കോങ്കണ്ണുള്ളയാളുടെ അടി വീണ ശേഷമേ ആര്‍ക്കുള്ളതായിരുന്നു അതെന്നു തീരിച്ചറിയാനാവൂ എന്ന പാഠം അന്ന് പഠിച്ചു. ഇടയ്ക്ക് അവന്‍ തന്നോട് കാണിക്കുന്ന ഇഷ്ടവും അതിനിടെ കയറി വരുന്ന വിരോധവും എന്തായിരുന്നുവെന്ന് ഇന്നും അറിയില്ല.

തെളിവെള്ളത്തില്‍ ചാഞ്ഞും ചെരിഞ്ഞും ചന്തത്തില്‍ നീന്തിയെത്തുന്ന ഇളം മഞ്ഞ നിറമുള്ള പരല്‍ മീനുകളെ കാണാനായി താഴേക്കു മിഴികളൂന്നി നടക്കവേയാണ് ഒഴുകി വരുന്ന ആ വര്‍ണ്ണ ചിത്രം ബക്കറിന്‍റെ കണ്ണില്‍ പെട്ടത്. നല്ല പരിചയമുള്ള ചിത്രമാണല്ലോ അത്. അടുത്തെത്തിയ പാടെ നനഞ്ഞു കുതിര്‍ന്നതെങ്കിലും തെളിഞ്ഞു നില്‍ക്കുന്ന ആ ചിത്രം കയ്യിലെടുത്തു. സുഭാഷ്‌ ചന്ദ്ര ബോസ്, അതെ തെന്‍റെ പ്രിയപ്പെട്ട നേതാജി തന്നെ.  തൊപ്പിയണിഞ്ഞു കണ്ണട വെച്ച വിഖ്യാതമായ ആ മനോഹര ചിത്രം. പെട്ടെന്നാണ് ഒരു ഉള്‍ക്കിടിലമുണ്ടായത്. ഉടനെ തന്നെ തന്‍റെ മലയാളം ടെക്സ്റ്റ്‌ ബുക്കിന്‍റെ നടുവിലെ പേജ് തുറന്നു നോക്കി. ഇല്ല അവിടെ അത് ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഹൃദയത്തിനുള്ളില്‍ ചില്ലിട്ടു വെച്ചതില്‍ പിന്നെ ഭദ്രമായി തന്‍റെ പുസ്തകത്തില്‍ മാണിക്യക്കല്ല് പോലെ സൂക്ഷിച്ചു കൊണ്ട് നടന്നിരുന്ന ബോസിന്‍റെ ആ പടം. പുതിയ ശീലമല്ല. അന്തമാനില്‍ പഠിക്കുമ്പോഴേ തന്‍റെ ഹൃദയത്തില്‍ കുടിയിരുത്തിയതാണ് നേതാജിയെ. അതില്‍ പിന്നെ നിധി കാക്കുന്ന ഭൂതത്തെപ്പോലെയാണ് അത് കൊണ്ട് നടന്നത്. എവിടെ നിന്നാണ് ആ ചിത്രം കിട്ടിയതെന്ന് കൃത്യമായി ഒര്‍ക്കുന്നില്ല. നേതാജിയുടെ വിവിധ ഭാവങ്ങളിലുള്ള വര്‍ണ്ണ ചിത്രങ്ങളുടെ ഒരു ശേഖരം തന്നെയുണ്ടായിരുന്ന തന്‍റെ സര്‍ജിയില്‍ നിന്നായിരിക്കാം. പ്രിയപ്പെട്ട ആ  രൂപമിതാ നനഞ്ഞു കുതിര്‍ന്നു തന്‍റെ കയ്യിലിരിക്കുന്നു. എങ്ങിനെ? പെട്ടെന്നാണ് എല്ലാം മനസ്സിലായത്. അദ്നാന്‍, അവന്‍ ഇന്ന് ഒരിക്കല്‍ തന്‍റെ പുസ്തകം എടുത്തു നോക്കുന്നത് കണ്ടിരുന്നു. അവന്‍ മനപ്പൂര്‍വ്വം ചെയ്തതാണ്. താന്‍ കാണാന്‍ വേണ്ടി അവന്‍ മുന്‍പേ ഓടിച്ചെന്ന് വെള്ളത്തില്‍ ഒഴുക്കി വിട്ടതാണ്. കരള്‍ നുറുങ്ങുന്നപോലെ തോന്നി. എന്നാലും വെള്ളം തുടച്ചെടുത്ത് ഉണക്കിയെടുത്താല്‍ വലിയ കേടുപാട് കൂടാതെ നേതാജിയെ രക്ഷിച്ചെടുക്കാം എന്ന ചിന്ത തെല്ല് ആശ്വാസം പകര്‍ന്നു.

ഓര്‍മകളുടെ സാഗരത്തില്‍ പിന്നെയും തിരയിളകി. അടിയന്തിരാവസ്ഥ കഴിഞ്ഞ ശേഷമുള്ള തെരഞ്ഞെടുപ്പില്‍ ജനങ്ങള്‍ ഇന്ദിരാ ഗാന്ധിയെ പാഠം പഠിപ്പിച്ചു മൊറാര്‍ജി ദേശായി പ്രധാന മന്ത്രിയായ കാലം. ബാപ റിട്ടയര്‍മെന്‍റിനോട് അടുത്തിരുന്ന ആ കാലത്താണ്
കോളേജും കഴിഞ്ഞു ആയാള്‍ ജോലി തേടി വീണ്ടും ദ്വീപിലെത്തുന്നത്. എം.എ ബക്കര്‍, സണ്‍ ഓഫ് എം.കെ മൊയതു, അസി.എഞ്ജിനീയര്‍, പോര്‍ട്ട്‌ ബ്ലയര്‍ എന്ന വിലാസത്തിന്‍റെ മികവ് കൊണ്ട് തന്നെയാണ് താമസിയാതെ ജോലി തരപ്പെട്ടതും. ഓള്‍-ഇന്ത്യ റേഡിയോയുടെ ഓഫീസില്‍ പേ-റോള്‍ വിഭാഗത്തില്‍ താല്‍ക്കാലിക ഒഴിവിലായിരുന്നു നിയമനം. യൌവ്വനത്തിന്‍റെ പ്രസരിപ്പിലും ദ്വീപിലെ പ്രശാന്തസുന്ദരമായ കാഴ്ച്ചകളിലും മുഴുകി നടന്ന സുവര്‍ണ്ണ ദിനങ്ങള്‍. ആ ദിനങ്ങളിലൊന്നിലാണ് ബക്കറിന് ഒരു ആയുസ്സിന്‍റെ ആനന്ദം നല്‍കുന്ന ആ അറിയിപ്പ്  വന്നത്.  സര്‍ക്കാരിന്‍റെ വകയായി ദ്വീപിലെ കടലോരത്തെ ജിംഖാന ഗ്രൌണ്ടില്‍ (ഇന്ന് മറീനാ പാര്‍ക്ക്) സുഭാഷ്‌ ചന്ദ്രബോസിന്‍റെ ഒരു പൂര്‍ണ്ണകായപ്രതിമ അനാച്ഛാദനം ചെയ്യപ്പെടാന്‍ പോവുന്നു. പങ്കെടുക്കുന്നവരില്‍ പ്രധാനികള്‍ എല്ലാം നേതാജിയുടെ ഐ. എന്‍. എ വിപ്ലവ സേനയില്‍ സായുധ പോരാട്ടത്തില്‍ പങ്കെടുത്ത സ്വാതന്ത്ര്യ സമര സേനാനികള്‍. തനിക്ക് വേണ്ടിയാണ് ആ ചടങ്ങ് അവിടെ നടത്തപ്പെടുന്നതെന്നും അത് തന്‍റെ ജീവിതപ്പുസ്തകത്തില്‍ പണ്ടേ കുറിക്കപ്പെട്ടതാണെന്നും അയാള്‍ക്കറിയാമായിരുന്നു. അങ്ങിനെ കാത്തിരുന്ന ആ ദിനവും വന്നെത്തി. പരിപാടിയുടെ തുടക്കം മുതലേ പങ്കെടുക്കാനായി  ബക്കര്‍ നേരത്തെ തന്നെ അവിടെ സന്നഹിതനായിരുന്നു. വിവിധ സംസ്ഥാനക്കാരായ മുന്‍ ഐ.എന്‍.എ വിപ്ലവ ഭടന്മാരെ ഒന്നിച്ചു കാണാനായി. കൂട്ടത്തില്‍ ക്യാപ്റ്റന്‍ ലക്ഷ്മിയെ അന്ന് അവിടെ വെച്ച് കണ്ടതു മനസ്സില്‍ മായാതെ നില്‍ക്കുന്നു. നേതാജിയുടെ സേനയില്‍ അംഗമായ ആദ്യ വനിതാ വിപ്ലവകാരി.

അനാച്ഛാദനം കഴിഞ്ഞു, ആളുകള്‍ ഒഴിഞ്ഞു ജിംഖാന ഗ്രൌണ്ട് വിജനമായി. നേതാജിയുടെ അതികായ രൂപം വിശാലമായ സമുദ്രതീരത്ത് ആകാശത്തിലേക്ക് വലതു കൈ ഉയര്‍ത്തി ശാന്ത ഗംഭീരമായി അങ്ങിനെ നില കൊണ്ടു. ഒരാള്‍ മാത്രം അവിടെ അറ്റമില്ലാതെ പരന്നു കിടക്കുന്ന സമുദ്രത്തിലേക്കും അതിന്‍റെ മറുതലക്കല്‍ നിന്ന് തുടങ്ങി പ്രപഞ്ചത്തിനാകെയും കുടയായി നിവര്‍ന്നു നില്‍ക്കുന്ന വിശാലമായ വിണ്ണിലേക്കും പിന്നെ നേതാജിയുടെ മാസ്മര രൂപത്തിലേക്കും മാറി മാറി നോക്കി അനര്‍ഘമായ ഒരു നിമിഷത്തിന്‍റെ നിര്‍വൃതി നുകര്‍ന്ന് അങ്ങിനെ നിന്നു. രണ്ടാം ക്ലാസ്സില്‍ പഠിക്കുമ്പോള്‍ നേതാജിയുടെ ഫോട്ടോ ഒഴുക്കുവെള്ളത്തില്‍ വീണൊലിച്ചു വരുന്നത് കണ്ടു കണ്ണു നിറഞ്ഞ ബക്കര്‍ ആയിരുന്നു അത്. വെള്ളക്കാര്‍ക്കെതിരെ കടല്‍ കടന്നു പട നയിച്ച നേതാജിയുടെ ഓര്‍മ്മകള്‍ ബക്കറിന്‍റെ മനോമുകുരത്തില്‍ തൊട്ടു മുന്നില്‍ കാണുന്ന അലകടലിനേക്കാള്‍ ഉയരത്തിലുള്ള തിരമാലകള്‍ തീര്‍ത്തു. നേതാജിയെ ഒന്ന് തൊടുക എന്ന അടക്കാനാവാത്ത ഒരാഗ്രഹം ആ നിമിഷം അയാളെ പൊതിഞ്ഞു. പക്ഷെ പ്രതിമ സ്ഥാപിച്ചിരിക്കുന്ന തറയുടെ ഉയരം അയാളെ തെല്ല് ഭീതിപ്പെടുത്തുകയും ചെയ്തു. രണ്ടും കല്‍പിച്ചു ഉയരത്തില്‍ സ്ഥാപിച്ച നേതാജിയുടെ കാല്‍ചുവട്ടിലേക്ക് അള്ളിപ്പിടിച്ചു കയറുമ്പോള്‍ പിടി വിട്ടു താഴെ വീണാലുണ്ടായേക്കാവുന്ന അപകടങ്ങളെ അയാള്‍ അവഗണിച്ചു. കാരണം, അയാളെ സംബന്ധിച്ചിടത്തോളം കോരിത്തരിപ്പിക്കുന്ന, ജീവനുള്ള ചരിത്രത്തിന്‍റെ മനോഹരവും സ്വപ്നതുല്യവുമായ ഒരു താഴ്വരയിലായിരുന്നു ആയളപ്പോള്‍. നേതാജിയുടെ ഭീമാകാരമായി തോന്നിച്ച പാദങ്ങള്‍ അയാളുടെ കണ്ണുകളില്‍ നിറഞ്ഞു. ഒരു വിധം എഴു
ന്നേറ്റു നിന്ന് നോക്കുമ്പോള്‍ നേതാജിയുടെ കാലുകള്‍ എത്തിപ്പിടിക്കാനുള്ള ഉയരമേ അയാള്‍ക്കുണ്ടായിരുന്നു. ആ കാലുകളില്‍ ചുറ്റിപ്പിടിച്ചു അയാള്‍ നേതാജിയുടെ മുഖത്തേക്കു നോക്കി, പിന്നെ വലതു വശത്തേക്ക്, ആകാശത്തിലേക്ക് ചൂണ്ടിപ്പിടിച്ച ആ വിരലിലൂടെ വിശാലമായ വിണ്ണിലേക്ക് നോക്കി. അന്തിയുടെ ആകാശത്ത് അപ്പോള്‍ ഒരു നക്ഷത്രം മിന്നിത്തെളിയുന്നുണ്ടായിരുന്നു. പിറകിലെ സമുദ്രപ്പരപ്പില്‍ ആഞ്ഞടിച്ച വന്‍ തിരമാലയുടെ അലയൊലിക്കൊപ്പം സുഖശീതളമായ ഒരു ഇളം കാറ്റു വീശി. നേതാജിയുടെ കാലില്‍ ചുറ്റിപ്പിടിച്ച് എല്ലാം മറന്നു നിന്ന അയാള്‍ ആ നേരം നേതാജിക്കൊപ്പം നിശ്ചലമായി. ചിന്നം ചിന്നം തുടങ്ങി കടലും കരയും ഒന്നായി പെയ്തിറങ്ങിയ  ഒരു നിലാമഴയില്‍ നേതാജിയോടൊപ്പം അയാളും അപ്പോള്‍ നനഞ്ഞു കുതിരാന്‍ തുടങ്ങിയിരുന്നു.

Wednesday, August 31, 2011

ഓണവും, പെരുന്നാളും, ചില നുറുങ്ങുകള്‍




Chirag dil kay jalao kay eid ka din hai
Tharane jhoom ke gao kay eid ka din hai
Ghamon ko dilse bhulao ke eid ka din hai
Khushi se bazm sajaao ke eid ka din hai
Huzoor uske karo ab salaamathi ki dua
sabhi muraade hu poori har ek savaale ki
Dua ko haat utaao ke eid ka din hein...

 ഈദുല്‍ഫിത്വര്‍ ദിനമായി. തൊട്ടു പിറകെ ഓണവുമെത്തുന്നു. രണ്ടിന്‍റെയും സന്ദേശം സഹനത്തിന്‍റെയും സമാധാനത്തിന്‍റെയും തന്നെ. മനസ്സുകളിലെ നന്‍മകള്‍ എങ്ങിനെയൊക്കെ നഷ്ടമായാലും അതിന്‍റെയെല്ലാം ഒരു വീണ്ടെടുപ്പിനെ ത്വരിതപ്പെടുത്താന്‍ ഈ നാളുകള്‍ക്കാവും. കേവലമായ ആഘോഷങ്ങളുടെ പകിട്ട് മാത്രമായി കൊണ്ടാടപ്പെടുന്നതിലപ്പുറം ഈ ദിനങ്ങളുടെ പവിത്രമായ സന്ദേശങ്ങള്‍ പങ്കുവെയ്ക്കപ്പെടേണ്ടതുണ്ട്. നന്‍മകള്‍ നഷ്ടമായ ഒരു കാലത്തിലാണ് നാം ജീവിക്കുന്നത് എന്നു പൂര്‍ണ്ണമായൊരു വിഷാദപ്പകര്‍ച്ചയിലേക്ക് വഴുതി വീഴാതെ തന്നെ പോയ കാലത്തിന്‍റെ അമൂല്യമായ ചില നാമവിശേഷണങ്ങളെ സ്മൃതിപഥത്തില്‍ ഒന്ന് കൂടി മിനുക്കിയെടുക്കാന്‍ അല്‍പനേരം ചിലവഴിക്കാം. ടെലിവിഷനും നൈമിഷിക മേളങ്ങളുടെ കൃത്രിമ വര്‍ണ്ണക്കൊടിതോരണങ്ങളും നമ്മുടെ നാട്ടു ജീവിതത്തിന്‍റെ നൈസര്‍ഗികമായ ഉണ്‍മകളെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യുന്നതിനും മുന്‍പ്, പിറകോട്ട്, ചരിത്രത്തിന്‍റെ സ്നേഹസാന്ദ്രമായ നിഷ്കളങ്ക നൂറ്റാണ്ടുകളിലേക്ക് പരന്നു കിടക്കുന്ന മാനവികതയുടെ ഒരു സമ്പന്നഭൂതകാലം നമുക്കുണ്ട്.  സമ്പത്തെന്നാല്‍ ആദായ നികുതിക്കാരുടെ നോട്ടപ്പുള്ളിയാവും വിധം സ്വയം തടിച്ചു വീര്‍ക്കലാണെന്ന നവലിബറല്‍ മുതലാളിത്ത ദര്‍ശനം നമ്മുടെ ആത്മാവിനെ സാത്താനു പണയം വയ്ക്കുന്നതിനും മുന്‍പ്, മാവേലിയുടെ നന്മയുണരും നാടിനെ മനസ്സിലേറ്റിയ മലയാളത്തിന്‍റെ ഒരു ഭൂമികയുണ്ടായിരുന്നു. ഇന്നത്തെ ഏതു അളവുകോല്‍ വെച്ച് അളന്നു നോക്കിയാലും ഒരു വേള അന്നത്തെയാളുകള്‍ ദരിദ്രനാരായണന്‍മാരായി നമ്മുടെ മനസ്സിന്‍റെ പിന്നാംപുറങ്ങളില്‍ സഹതാപം കാത്തു കഴിയുന്ന ഏഴകളായി തോന്നിയേക്കാം. ജീവിതവിജയം എന്നത് പുറം മോടികളുടെ തിളക്കം കൂട്ടാന്‍ വേണ്ടിയുള്ള ഒരു നെട്ടോട്ടത്തിലപ്പുറം ഒന്നുമല്ലെന്ന "ആധുനിക ചിന്ത" മലയാളിയുടെ പൊതു ബോധത്തില്‍ അധിനിവേശം നടത്തിയതിന്‍റെ ദുരന്ത പരിണിതിയത്രേ അത്.

ആ കാലത്തിന്‍റെ നല്ല നേരങ്ങളില്‍ കുട്ടിക്കാലം ഓടിക്കളിച്ചതിന്‍റെ മധുരം മനസ്സില്‍ മരിക്കാന്‍ കൂട്ടാക്കാതെ യൌവ്വനം കൊള്ളുന്നവര്‍ ഓര്‍ത്തെടുക്കുന്നുണ്ട് ഇപ്പോഴും. ഓണത്തിനും പെരുന്നാളിനും പരസ്പരം ഇടപഴകി സ്നേഹമതത്തിന്‍റെ ശ്രീകോവിലുകളില്‍ സ്നേഹദൈവത്തെ ഒരേ മനസ്സാല്‍ നമിച്ചു, സായഹ്നങ്ങളില്‍ അസ്തമയം ഒന്നിച്ചാസ്വദിച്ച പച്ച മനുഷ്യര്‍. അവര്‍ പാടത്തെ പണിയില്‍ വിയര്‍പ്പൊഴുക്കിയതും ഒന്നിച്ച്, കൊയ്ത്തു കാലത്ത് കതിര്‍ കറ്റകള്‍ കൂട്ടിവെച്ചതും ഒരേ മനസ്സോടെ.  കൃഷിനാശത്തിന്‍റെയും, പ്രകൃതിക്ഷോഭങ്ങളുടേയും പരീക്ഷണ നാളുകളില്‍ ദാരിദ്ര്യത്തിന്‍റെ അന്നമില്ലാദിനങ്ങളിലും മനസ്സുകൊണ്ട് ദാരിദ്രരാവാത്ത അതിസമ്പന്നര്‍. വിഭിന്ന വിശ്വാസങ്ങളുടെയും, ജാതി വിടവുകളുടേയും എല്ലാ അസമത്വങ്ങളും പേറിയിരുന്നവര്‍ തന്നെയാണ് ആ തലമുറയും. ചില കാര്യങ്ങളില്‍ ഇന്നത്തേക്കാള്‍ ശോചനീയമായിരുന്നു അന്നത്തെ അവസ്ഥയെന്നതും തര്‍ക്കമറ്റ കാര്യം തന്നെ. എന്നിരുന്നാലും ഒരു നല്ല പുലര്‍ക്കാല സ്വപ്നത്തിന്‍റെ പങ്കുവെയ്പ്പ് പരസ്പരം സാധ്യമാവുന്ന ഒരു പുണ്ണ്യകാലത്തിലായിരുന്നു അവര്‍ ഉറങ്ങിയതും ഉണര്‍ന്നതും. അതുകൊണ്ടു തന്നെയാവാം ബഷീറിന്‍റെ ആനവാരി രാമന്‍ നായരും പൊന്‍ കുരിശു തോമ്മയും മണ്ടന്‍ മുത്തപ്പയും ഇന്നും നമുക്ക് പ്രിയതരമാവുന്നത്. ഓരോ കാലത്തെയും യഥാര്‍ത്ഥ സാഹിത്യം അതത് കാലത്തിന്‍റെ കണ്ണാടി തന്നെയാണ്. ആരാധനാലയങ്ങള്‍ കുറവായിരുന്നിട്ടും മനസ്സുകളിലെ സ്നേഹവെളിച്ചത്തിന് അന്ന് കൂടുതല്‍ തെളിച്ചമുണ്ടായിരുന്നു. മുക്കിനു മുക്കിനു വന്‍ കോണ്‍ക്രീറ്റ് സൌധങ്ങളില്‍ ദൈവത്തെ തടവിലിട്ടു പ്രചാരണം നടത്തുന്ന വര്‍ത്തമാനകാലത്ത് പക്ഷെ ദൈവത്തിനെന്തിനാ പൊന്‍കുരിശ് എന്ന് ചോദിക്കാനുള്ള നിഷ്കളങ്കത തോമ്മയ്ക്ക് കൈമോശം വന്നു പോയിരിക്കുന്നു. തോമ്മയ്ക്കും ആനവാരി രാമന്‍ നായര്‍ക്കും മുസ്തഫാക്കും അത് എവിടെയാണ് നഷ്ടമായത്.   

സമുദായ സേവനവും കച്ചവടവത്ക്കരിക്കപ്പെട്ട ഈ കാലത്ത് ധനാഗമമാര്‍ഗത്തിനുള്ള കുറുക്കുവഴികള്‍ തേടുന്ന സമുദായക്കുറുക്കന്‍മാരാണ് സ്ഥലത്തെ പ്രധാന സദാചാരക്കമ്മിറ്റികളുടെയെല്ലാം ചോദ്യം ചെയ്യപ്പെടരുതാത്ത അധികാര കേന്ദ്രങ്ങള്‍.
"ഗാന്ധിയന്‍" തുടര്‍ച്ചപ്പാര്‍ട്ടികള്‍ മുതല്‍ "വിപ്ലവപ്പാര്‍ട്ടികള്‍" വരെ അവരുടെ വരുതിയില്‍ തന്നെ. തീവ്ര വലതു പക്ഷക്കാര്‍ക്ക് പിന്നെ അത് എന്നും ജീവവായു തന്നെയാണ്. ഓരോരുത്തരും അവരവരുടെ ദൈവരാജ്യം വേലി കെട്ടിത്തിരിച്ചു മതിലുകള്‍ തീര്‍ക്കാന്‍  മത്സരിക്കുമ്പോള്‍ കുഞ്ഞാടിന്‍കൂട്ടങ്ങള്‍ കൂടി വരുന്നുണ്ട്. ഏതെങ്കിലും ഒരു കൂട്ടത്തിനോടൊട്ടി നില്‍ക്കാത്തവന്‍ പെരുവഴിയിലാണെന്നാണ് വെയ്പ്‌. ജാതി വേണ്ടെന്നു തീരുമാനിച്ചവനും സര്‍ക്കാര്‍ രേഖയില്‍ വല്ല നിലക്കും ഒപ്പ്‌ വെയ്ക്കേണ്ടി വരുമ്പോള്‍ ജാതി സ്വയം നിര്‍വചിച്ചേ പറ്റൂ. അല്ലെങ്കില്‍ അവന്‍ അനാഥനത്രേ. ഇത്തരത്തിലുള്ള കൃത്രിമ സാമൂഹിക വൈരുദ്ധ്യങ്ങള്‍ മനുഷ്യരെ മൊത്തം പിറകോട്ടു വലിക്കുമ്പോള്‍, അതിനെയൊക്കെ മറികടക്കാനുള്ള ഒരു തുടക്കം കുറിക്കാന്‍ ഓണം, പെരുന്നാള്‍ പോലുള്ള ആഘോഷവേളകള്‍ പ്രചോദനമാക്കാവുന്നതാണ്. ശരിയായ ദിശയിലുള്ള ദേശീയോദ്ഗ്രഥനം സാധ്യമാക്കാന്‍ ഈ അവസരങ്ങളെ വിനിയോഗിക്കാം. മത-സാമുദായിക നേതൃത്വം സ്വയം ഏറ്റെടുത്തവരില്‍ നിന്ന് ഇതിനുള്ള നേതൃത്വം പ്രതീക്ഷിക്കേണ്ട. സാധാരണക്കാരായ ജനങ്ങള്‍ ഇതിനായി മുന്നോട്ടു വരുന്നുണ്ട്. അവരോടു ഐക്യപ്പെടുക നമ്മളും. 

Sunday, August 14, 2011

വാഷിംഗ്ടണില്‍ ഒരു മാന്ദ്യകാലത്ത്

(യുദ്ധത്തിന്‍റെ എല്ലാ ഭീകരതയും വിളിച്ചോതുന്ന ലോക പ്രശസ്തമായ ചിത്രം. അമേരിക്ക വിയറ്റ്നാമില്‍ നാപാം ബോംബ്‌ വര്‍ഷിച്ച സമയത്ത് ക്യാമറയില്‍ പതിഞ്ഞത്. ഇത് കണ്ട ആരുടേയും മനസ്സില്‍ യുദ്ധം എന്ന് കേള്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഈ ബിംബങ്ങള്‍ ഓടിയെത്താതിരിക്കില്ല)





ബൌദ്ധിക മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നത്

 ജോര്‍ജ് ഡബ്ല്യു ബുഷിന്‍റെ അച്ഛന്‍ ജോര്‍ജ് എച്ച് ഡബ്ല്യു ബുഷ്‌ പ്രസിഡന്‍റായിരുന്ന കാലത്തുള്ള (1989–93) ഒരു തമാശക്കഥയുണ്ട്. അദ്ദേഹം റഷ്യന്‍ പ്രസിഡന്‍റ് മിഖായേല്‍ ഗോര്‍ബച്ചേവിനെ സന്ദര്‍ശിക്കാനായി ക്രംലിനില്‍ എത്തുന്നു. രണ്ടു പേരും തനിച്ചായ ഒരു സമയത്ത് ബുഷ്‌  ഗോര്‍ബച്ചേവിനോട് പറഞ്ഞു. "ഗോര്‍ബി, എന്നെ ഒരു പ്രശ്നത്തില്‍ ഒന്ന് സഹായിക്കുമോ? എന്‍റെ സഹപ്രവര്‍ത്തകരില്‍ ഒരാളെ പറ്റി എനിക്ക് തീരെ മതിപ്പു പോരാ. ഒരാള്‍ നല്ല ബുദ്ധിമാനും സമര്‍ത്ഥനും ആണെന്ന് ആദ്യം തന്നെ മനസ്സിലാക്കാന്‍ വല്ല മാര്‍ഗവുമുണ്ടോ? "

ഗോര്‍ബി പറഞ്ഞു: ഞാന്‍ എഡ്വാര്‍ഡ്‌ ഷെവര്‍നാദ്സെയെ (അന്നത്തെ റഷ്യന്‍ വിദേശ കാര്യ മന്ത്രി) മന്ത്രിയായി നിയമിക്കുന്നതിനു മുന്‍പ് ഇന്‍റര്‍വ്യൂ ചെയ്യുമ്പോള്‍ ബുദ്ധി പരിശോധിക്കാന്‍ വേണ്ടി അയാളോട് ഇങ്ങിനെ ചോദിച്ചു ;  'എഡ്വാര്‍ഡ്, നിന്‍റെ സഹോദരന്‍ അല്ലാത്ത നിന്‍റെ അച്ഛന്‍റെ മകന്‍ ആരാണ്?'
"അയാള്‍ എന്ത് പറഞ്ഞു?" ബുഷ്‌ ചോദിച്ചു.
"അയാള്‍ പറഞ്ഞു, 'അത് ഞാന്‍ തന്നെ'
അങ്ങിനെ ഞാന്‍ അയാളെ മന്ത്രിയാക്കി. "
ബുഷ്‌ ഗോര്‍ബിയെ ആരാധനയോടെ തൊട്ടുകൊണ്ട് പറഞ്ഞു.  "അത് നല്ലൊരു സൂത്രം തന്നെ ബുദ്ധിയളക്കാന്‍."

തിരിച്ചു വാഷിംഗ്ടണില്‍ എത്തിയപാടെ ബുഷ്‌ തന്‍റെ വൈസ്‌ പ്രസിഡണ്ട്‌ ഡാന്‍ ക്വയലിനെ വൈറ്റ് ഹൌസിലേക്ക് വിളിപ്പിച്ചിട്ട് പറഞ്ഞു. "ഡാന്‍ " ഒരു ചോദ്യമുണ്ട്. "നിന്‍റെ സഹോദരന്‍ അല്ലാത്ത നിന്‍റെ അച്ഛന്‍റെ മകന്‍ ആരാണ്?"

ഡാന്‍ ഒരു നിമിഷം മിഴിച്ചു നിന്നു. "ഉത്തരം നാളെ പറഞ്ഞാല്‍ മതിയോ മിസ്റ്റര്‍ പ്രസിഡന്‍റ്?" ഡാന്‍ ചോദിച്ചു.  അതിനു ശേഷം വീട്ടിലെത്തി ഡാന്‍ കുറെ ആലോചിച്ചു നോക്കി. ഒരു പിടിയും കിട്ടുന്നില്ല. പഴയ വിദേശ കാര്യമന്ത്രി ഹെന്റി കിസ്സിന്ജര്‍ വലിയ ബുദ്ധിമാനാണെന്നു എല്ലാവരും പറയുന്നത് ഡാന്‍ പെട്ടെന്ന് ഓര്‍ത്തു. ഉടനെ തന്നെ കിസ്സിഞ്ജറെ ഫോണില്‍ വിളിച്ചു. "കിസ്സി, ഒരു ചോദ്യം ചോദിയ്ക്കട്ടെ. താങ്കളുടെ സഹോദരന്‍ അല്ലാത്ത താങ്കളുടെ അച്ഛന്‍റെ മകന്‍ ആരാണ്?"

"അത് ഞാന്‍ തന്നെയായിരിക്കുമല്ലോ" കിസ്സിഞ്ജര്‍ പറഞ്ഞു.

ഡാന്‍ ആശ്വാസത്തോടെ പുഞ്ചിരിച്ചു. "നന്ദി കിസ്സി, ഈ ഉപകാരം ഞാന്‍ ഒരിയ്ക്കലും മറക്കില്ല." എന്ന് പറഞ്ഞിട്ട് ഡാന്‍ നേരെ വൈറ്റ് ഹൌസിലേക്കോടി, ബുഷിനരികില്‍ ചെന്നു. "മിസ്റ്റര്‍ പ്രസിഡന്‍റ്, ഉത്തരം എനിക്കറിയാം.
"ഓക്കേ, ഡാന്‍, നിന്‍റെ സഹോദരന്‍ അല്ലാത്ത നിന്‍റെ അച്ഛന്‍റെ മകന്‍ ആരാണ്?" ബുഷ്‌ ചോദിച്ചു.
"അത് ഹെന്റി കിസ്സിഞ്ജറാണ്."  ഡാന്‍ പറഞ്ഞു.

"അല്ല.........,  അത് ഷെവര്‍നാദ്സെയാണ്." നെറ്റി ചുളിച്ചുകൊണ്ട് ബുഷ്‌ പ്രതിവചിച്ചു.

മന്ദ ബുദ്ധികളായ പ്രജാപതികളെ ഒന്ന് കേരിക്കേച്ചറൈസ്‌ ചെയ്യാനായി ഇങ്ങിനെ പല കഥകളും പ്രചാരത്തില്‍ കാണും. എന്നാല്‍ പല കാര്യങ്ങളും കാണുമ്പോള്‍ ഇതൊന്നും വെറുതെ പറയുകയല്ലെന്നു നമ്മള്‍ തിരിച്ചറിയുന്ന ചരിത്ര മുഹൂര്‍ത്തങ്ങളുമുണ്ട്. ലക്ഷക്കണക്കിന് നിരപരാധികളെ മരണത്തിലേക്ക് തള്ളുകയും അതിലേറെ ലക്ഷം ആളുകളെ അഭയാര്‍ഥികളാക്കുകയും ചെയ്ത ജൂനിയര്‍ ബുഷിനെ ലോകം മൊത്തം അവജ്ഞയോടെ നോക്കിക്കാണുന്ന കാലത്ത്‌ അദ്ദേഹത്തെ വൈറ്റ് ഹൌസില്‍ വെച്ച് കെട്ടിപ്പിടിച്ചു കൊണ്ട് "ഞങ്ങള്‍ ഇന്ത്യക്കാര്‍ താങ്കളെ അഗാധമായി സ്നേഹിക്കുന്നു" എന്ന് മാന്‍മോഹന്‍ സിംഗ് ബുഷിനോട് പറഞ്ഞ സന്ദര്‍ഭം ഓര്‍ക്കുക.

സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യം ഉണ്ടാകുന്നത് 

ഡോളറിന്‍റെ തിരിച്ചു വരാനാവാത്ത തകര്‍ച്ചയെ കേവലമായ ഒരു വിപണി-ഓഹരി വാര്‍ത്തയായി മാത്രമാണ് നമ്മള്‍ വിലയിരുത്തുന്നതെങ്കില്‍ അത് നമ്മുടെ ഭാവനയും യുക്തിയും കൂട് വിട്ടു പറന്നു പോയതിന്‍റെ പ്രതിഫലനമാവാനെ തരമുള്ളൂ. ഹിരോഷിമയിലും നാഗസാക്കിയിലും സര്‍വ്വ സംഹാരിണിയായ അണുബോംബുകള്‍ വര്‍ഷിച്ചുകൊണ്ട് ലക്ഷങ്ങളെ ക്ഷണമാത്രയില്‍ കുരുതി കൊടുത്തും,  അതിലേറെ ലക്ഷങ്ങളെ ഭാവി തലമുറകളിലേക്കു കൊന്നൊടുക്കിക്കൊണ്ടുമായിരുന്നു അമേരിക്ക എന്ന "ലോക ശക്തി" യുടെ ഉദയം. അവിടുന്നിങ്ങോട്ടു അമേരിക്ക തന്നെയാണ് ലോകത്തെ നയിച്ചത് എന്നതും നിസ്തര്‍ക്കമായ സംഗതിയാണ്. ശാസ്ത്ര പുരോഗതിയുടെയും, തുറന്ന ചിന്തകളുടെയും വളര്‍ച്ചയുടെ പടവുകള്‍ ലോകം കയറിയതില്‍ അമേരിക്ക വഹിച്ച പങ്ക് വളരെ വലുത് തന്നെയായിരുന്നു. എന്നാല്‍ ഇതിനെയെല്ലാം നിഷ്പ്രഭമാക്കുന്ന അനീതികള്‍ക്കും ആ രാജ്യം തന്നെ മുന്‍കയ്യെടുത്തപ്പോള്‍ ലോകജനത ശ്വാസത്തിന്‍റെ ഒരു പകുതിയില്‍ അമേരിക്കയെ സ്നേഹിക്കുകയും മറുപകുതിയില്‍ അതിനെ അതിലേറെ വെറുക്കുകയും ചെയ്യുകയെന്ന ഒരു വിരോധാഭാസത്തിലൂടെ കടന്നു പോവാന്‍ തുടങ്ങി.

ഇറാക്കും അഫ്ഘാനിസ്ഥാനും അമേരിക്ക ഇടപെട്ടു നശിപ്പിക്കുന്ന ആദ്യത്തെ രാജ്യങ്ങള്‍ ആയിരുന്നില്ല. പക്ഷെ അവസാനത്തേത് ആവുന്നതിന്‍റെ എല്ലാ ലക്ഷണങ്ങളും തെളിഞ്ഞു വരുന്നതാണ് സമീപകാല സംഭവവികാസങ്ങള്‍. സാമ്രാജ്യങ്ങളുടെ ശ്മശാനഭൂമിയാണ് എന്നും അഫ്ഘാനിസ്ഥാനെന്ന കാര്യം പണ്ടേക്കു പണ്ടേ പഠിച്ചറിഞ്ഞതാണ്. ഏറ്റവും അവസാനം അവിടെ തകര്‍ന്നു വീണത് സോവിയറ്റ്‌ "കമ്മ്യുണിസ്റ്റ്‌" സാമ്രാജ്യം ആയിരുന്നു, അത് പുതിയ ചരിത്രം. സൂര്യനസ്തമിക്കാന്‍ മടിച്ചിരുന്ന ബ്രിട്ടീഷ്‌ സാമ്രാജ്യം പത്തൊമ്പതാം നൂറ്റാണ്ടില്‍ അഫ്ഘാന്‍ കീഴടക്കാന്‍ പോയി അതിന്‍റെ സൈന്യത്തെ മുഴുവന്‍ കുരുതി കൊടുത്ത് കുത്തുപാളയെടുത്തതിന്‍റെ ചരിത്രമറിയാന്‍ ഇന്റര്‍നെറ്റിലൂടെ കറങ്ങി നടക്കുമ്പോള്‍ ആ വിക്കീ പീടികയില്‍ ഒന്ന് കയറിയാല്‍ മാത്രം മതി.

യുദ്ധങ്ങളുടെ മുന്നണിപ്പടയിലേക്ക് കൊല്ലാനും കൊല്ലപ്പെടാനുമായി എല്ലാ കാലത്തും എല്ലാ രാജ്യത്തും തിരഞ്ഞെടുത്തയക്കുന്നത് അതത് രാജ്യത്തെ പാവപ്പെട്ടവന്‍റെ മക്കളെയാണ്. ഇതര ദേശീയതകള്‍ക്ക് മേല്‍ നഗ്നമായ അധിനിവേശം നടത്തി കീഴ്പ്പെടുത്തി വെടക്കാക്കി തനിക്കാക്കുന്നതിനെ രാജ്യസ്നേഹം എന്ന വിശുദ്ധ പതാകയില്‍ ഒളിപ്പിച്ചു പ്രജകളെ മസ്തിഷ്ക പ്രക്ഷാളനം നടത്തി വികാരം കൊള്ളിക്കുക എന്നതാണ് പതിവ് രീതി.  അമേരിക്ക ഈ കൃത്യം ഇത്ര നാളും അതിന്‍റെ എല്ലാ വക്രതയും പരമാവധി മിനുക്കിയെടുത്ത് നിര്‍വഹിച്ചു നിരവധി നാടുകളെ നടുവൊടിച്ചിട്ടു. ചിലതിനെ നേരിട്ടുള്ള ആക്രമണത്തിലൂടെ, ചിലതിനെ ഉപരോധത്തിന്‍റെ മുഷ്ക്കിലൂടെ, ചിലതിനെ രണ്ടും സമാസമം ചേര്‍ത്തുകൊണ്ട്. അതിനിരയായവരുടെ അപൂര്‍ണമായ ഒരു ലിസ്റ്റ് ഇങ്ങിനെ വായിക്കാം. ചിലി, ഹെയ്തി, നിക്കരാഗ്വാ, പാനമ, ക്യൂബ, വിയറ്റ്നാം, ഇറാന്‍, ഇറാക്ക്, അഫ്ഘാനിസ്ഥാന്‍....

പക്ഷെ, ചരിത്രം കണിശക്കാരനായ ഒരു കണക്കപ്പിള്ളയാണെന്ന കാര്യം അഹന്തയുടെ നിലയ്ക്കാത്ത ഓളങ്ങളില്‍ വന്‍ശക്തികളുടെ തലയിലേക്ക് ഒരിയ്ക്കലും കയറാറില്ല. അതിനൂതനമായ യുദ്ധവിദ്യകള്‍ കൊണ്ട് പോലും പിടിച്ചു നില്‍ക്കാനാവാതെ അഫ്ഘാനില്‍ യുദ്ധം തോറ്റുകൊണ്ടിരിക്കുകയും, സാധാരണ അമേരിക്കക്കാരന്‍റെ ആരോഗ്യത്തിനും വിദ്യാഭ്യാസത്തിനും ചിലവഴിക്കേണ്ട നികുതിപ്പണം വ്യര്‍ത്ഥമായ യുദ്ധമുഖങ്ങളില്‍ ധൂര്‍ത്തടിച്ചും അമേരിക്കയുടെ കടബാധ്യത മറികടക്കാനാവാത്ത വിധം കുതിച്ചുയരുകയുമാണ്.   അമേരിക്കയുടെ ദേശീയകടം 15 ലക്ഷം കോടി ഡോളറിലേക്ക് നീങ്ങവെ അവര്‍ കടപ്പത്രങ്ങളിലൂടെ മറ്റ് രാജ്യങ്ങള്‍ക്ക് കൊടുത്തുതീര്‍ക്കേണ്ട ബാധ്യത 4.5 ലക്ഷം കോടി ഡോളറാണ്. അമേരിക്കയില്‍നിന്ന് ഏറ്റവും കൂടുതല്‍ കടപ്പത്രം വാങ്ങിക്കൂട്ടുന്നത് ചൈനയാണ്. 1.15 ലക്ഷം കോടി ഡോളറിന്റെ കടപ്പത്രമാണ് അവര്‍ വാങ്ങിയിട്ടുള്ളത്. 4100 കോടി ഡോളറിന്റെ (1.83 ലക്ഷം കോടി രൂപ) കടപ്പത്രം വാങ്ങിയിട്ടുള്ള ഇന്ത്യയുടെ സ്ഥാനം 14ാമതാണ്. എന്ന് വെച്ചാല്‍ പാവപ്പെട്ട ഇന്ത്യക്ക് പോലും അമേരിക്ക 1.83 ലക്ഷം കോടി രൂപ കടക്കാരന്‍ ആയി മാറി എന്ന് സാരം.

അങ്കിള്‍ സാമിന്‍റെ സാമ്രാജ്യത്വ അഹന്തകള്‍ക്ക് മേല്‍ ചരിത്രം അതിന്‍റെ കാവ്യ നീതി നിര്‍വഹിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയിരിക്കുന്നു. ഇതിന്‍റെ ഫലമായി ലോകമാകെ തന്നെ കൂടുതല്‍ സാമ്പത്തിക മാന്ദ്യത്തിലേക്ക് നീങ്ങുകയാണ് എന്നാണ് വിദഗ്ധ മതം. എന്തെന്നാല്‍ നമ്മളെല്ലാം കൂടുതലും നിക്ഷേപം നടത്തിയിരിക്കുന്നത് ഡോളറിലത്രെ. വന്‍മരങ്ങള്‍ കട പുഴകി വീഴുമ്പോള്‍ ചെറു ചെടികള്‍ അതിനടിയില്‍ പെട്ട് ചതഞ്ഞു പോവുമെന്നുള്ള പ്രകൃതിനിയമത്തിന് എല്ലാവരും കീഴടങ്ങുകയല്ലാതെ വേറെ വഴിയില്ലല്ലോ.

ഭീകരത, മതഭീകരതയായാലും ഭരണകൂട ഭീകരതയായാലും അത് മനുഷ്യവിരുദ്ധമാണെന്നും അതര്‍ഹിക്കുന്ന വിനാശം കാലം അതിനു വേണ്ടി നിണമണിഞ്ഞ അതിന്‍റെ  വഴിത്താരയില്‍ തന്നെ കരുതി വെച്ചിട്ടുണ്ടാവുമെന്നുമുള്ള ചരിത്രപാഠം ഒരിയ്ക്കല്‍ക്കൂടി ആ കാലത്തിന്‍റെ ചുവരില്‍ തന്നെ രക്തലിപികളില്‍ തെളിഞ്ഞു വരുന്നതിനാണ് നാം സാക്ഷികളാവുന്നത്. ചരിത്രത്തിന്‍റെ വലിയൊരു അടയാളപ്പെടുത്തല്‍ പ്രക്രിയ അരങ്ങേറുന്ന ഈ മുഹൂര്‍ത്തത്തെ അറിയാതെ പോവുന്നത് ആയുസ്സിന്‍റെ തന്നെ നഷ്ടമായിരിക്കും. 

Friday, July 29, 2011

വൃദ്ധ വിലാപങ്ങള്‍



"എടുക്കുന്ന സാധനങ്ങള്‍ പിടി തരാതെ ചിലപ്പോള്‍ എന്‍റെ കയ്യില്‍ നിന്ന് വീണുടയാറുണ്ട്"

കുട്ടി പറഞ്ഞു.

"എനിക്കും പറ്റാറുണ്ട് അതൊക്കെ"

വൃദ്ധന്‍ കുട്ടിക്ക് സാന്ത്വനം പകര്‍ന്നു.

"ഞാന്‍ ചിലപ്പോള്‍ ഉറക്കത്തില്‍ മുള്ളാറുണ്ട്"

കുട്ടി വിഷാദത്തോടെ പകുതി മന്ത്രിച്ചു

"ഈയിടെയായി ഇത് എനിക്കും സംഭവിക്കാറുണ്ട്"

വൃദ്ധന്‍ ചിരിച്ചു.

"ഞാന്‍ ഇടയ്ക്കിടെ കരയാറുണ്ട്" കുട്ടി പരിദേവനം കൊണ്ടു.

"ഞാനും" വൃദ്ധന്‍ പ്രതിവചിച്ചു .

"പക്ഷെ ഏറ്റവും സങ്കടം എനിയ്ക്ക്", കുട്ടി ഗദ്ഗദ കണ്ഠനായി, " മുതിര്‍ന്നവര്‍ എന്നെ, ഞാന്‍ പറയുന്നതിനെ ഗൌനിക്കാത്തതിലാണ്"

വൃദ്ധന്‍ ദുര്‍ബലമായ തന്‍റെ കൈകള്‍ കൊണ്ട് കുട്ടിയെ അധികമായൊരാശ്ലേഷത്തിലമര്‍ത്തി.

"നീ പറയുന്നത് എനിക്ക് മനസ്സിലാവുന്നുണ്ട്"

വൃദ്ധന്‍റെ വാക്കുകള്‍ മുറിഞ്ഞു വീണു.

Friday, July 15, 2011

വന്‍ വീഴ്ച്ചകള്‍


റൂപര്‍ട്ട് മര്‍ഡോക്ക് മുന്‍ ബ്രിട്ടിഷ് പ്രധാനമന്ത്രി ഗോര്‍ഡന്‍ ബ്രൌണിനൊടൊപ്പം

വന്‍ വീഴ്ച്ചകള്‍ എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ ഇതാണ്. ഈ വീഴ്ച്ച എത്ര ആഴത്തിലേക്ക് എന്ന് ഇനിയും വ്യക്തമായിട്ടില്ല. എന്നാലും രാജാവ് വിവസ്ത്രനാണ് എന്ന് വെളിവാക്കപ്പെട്ടിരിക്കുന്നു. റൂപര്‍ട്ട് മര്‍ഡോക്കിനെ പറ്റിയാവുമ്പോള്‍ ഇത്തരമൊരു വീഴ്ച അചിന്ത്യമായിരുന്നു ഏതാനും ദിവസം മുന്‍പ് വരെയും. ടിയാന്‍ ന്യൂസ്‌ ഓഫ് ദി വേള്‍ഡ് എന്ന തന്‍റെ വിഖ്യാത പത്രം കഴിഞ്ഞ ദിവസം അടച്ചു പൂട്ടി. വാര്‍ത്തകളും സ്കൂപും ഒപ്പിക്കാനായി രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയും, രാജ കുടുംബാംഗങ്ങളുടെയും അരമനകളിലേക്ക് വരെ "ചാരന്‍" മാരെ നിയോഗിച്ചതും ഫോണുകള്‍ ചോര്‍ത്തിയതും പുറത്തായതോടെ ഈ മാധ്യമശിങ്കം നിവൃത്തിയി
ല്ലാതെ ഇതിലുള്‍പ്പെട്ട തന്‍റെ പ്രധാന പ്രസാധനങ്ങളിലൊന്നിനു ദയാവധം അനുവദിക്കുകയായിരുന്നു.



മര്‍ഡോക്ക് മുതലാളിയുടെ കാര്യമോര്‍ക്കുമ്പോള്‍ ഏഷ്യാനെറ്റും, ജോണ്‍ ബ്രിട്ടാസുമൊക്കെ ഇപ്പോള്‍ ഏതു മാനസികാവസ്ഥയിലായിരിക്കും എന്ന് അലോചിക്കുകയാവും പ്രേക്ഷകര്‍. കൈരളിയുടെ ചുവന്ന ഡസ്ക്കില്‍ ഇരുന്നു കൊണ്ട് നമ്മളുടെയെല്ലാം സിരകളില്‍ സാമ്രാജ്യത്വ വിരുദ്ധ - ചെറുത്തു നില്‍പ്പിന്‍റെ വിപ്ലവാഗ്നി കോരിയിട്ടു നക്ഷത്രമായ ഷെ-ഗുവേരയാണ് ബ്രിട്ടാസ്‌. പറഞ്ഞപ്പോള്‍ ഓര്‍മ്മ വരുന്നത് എന്‍റെ സുഹൃത്ത്‌ പറഞ്ഞ ഒരു സംഭവമാണ്. പ്രസ്തുത സുഹൃത്തും അയാളുടെയൊരു കൂട്ടുകാരനും കൂടി ഒരു ദിവസം അങ്ങാടിയിലേക്ക് നടക്കുകയായിരുന്നു. നല്ല വെയിലും ചൂടുമുള്ള നേരം. എതിരെ വന്ന മറ്റൊരു കൂട്ടുകാരന്‍റെ കയ്യില്‍ ബാഗില്‍ ഒരു വലിയ ബോട്ടില്‍ പെപ്സി അവര്‍ കണ്ടു. ഇത് കണ്ട പാടെ അവരിലെ ചെറുത്തു നില്‍പ്പ് രാഷ്ട്രീയം ഉണര്‍ന്നു. ആ കൂട്ടുകാരന് അവര്‍ വേണ്ട വിധം ക്ലാസ്സ്‌ എടുത്തു കൊടുക്കാന്‍ തുടങ്ങി.
വിശദമായ ചര്‍ച്ചയ്ക്കായി അവര്‍ റോഡില്‍ നിന്ന് മാറി അരികിലുള്ള മരത്തണലിലേക്ക് നിന്നു. കൂട്ടുകാരന്‍റെ മുഖത്ത് കുറ്റബോധം തെളിയുകയും കയ്യിലിരുന്ന പെപ്സിയെ അയാള്‍ വെറുപ്പോടെ നോക്കുകയും ചെയ്തു. പ്ലാച്ചിമടയിലെ കൊക്കക്കോള വിരുദ്ധ സമര നായികയായ മയിലമ്മയെ തൊട്ടു ഇനി ഈ പാനീയം വാങ്ങില്ല എന്ന് അതോടെ ആ കൂട്ടുകാരന്‍ അവിടെ വെച്ച് സത്യം ചെയ്തു. അതിനു ശേഷം കയ്യിലിരുന്ന തണുത്ത പെപ്സി ദൂരെ കളയാന്‍ മുതിര്‍ന്ന അയാളെ ക്ലാസ്സ്‌ എടുത്തു കൊടുത്ത രണ്ടു പേരും ചേര്‍ന്ന് അതില്‍ നിന്ന് വിലക്കി. പണം കൊടുത്തു വാങ്ങിയ സാധനങ്ങള്‍ അങ്ങിനെ വെറുതെ കളയാന്‍ പാടില്ലെന്ന മറ്റൊരു ഉപദേശം കൂടി നല്‍കി. പിന്നെ എന്ത് ചെയ്യും എന്നായി അയാള്‍. അത് സാരമില്ല ഒരു സമരവീഥിയിലേക്ക് കാലെടുത്തു വെയ്ക്കുന്ന നിന്നെ ഈ കാര്യത്തില്‍ സഹായിച്ചില്ലെങ്കില്‍ ഞങ്ങള്‍ പിന്നെ എന്തോന്നു കാംറേഡ്സ് എന്ന് ഒരേ സ്വരത്തില്‍ പറഞ്ഞു കൊണ്ട് രണ്ടു കൂട്ടുകാരും അവന്‍റെ കയ്യില്‍ നിന്ന് ആ പെപ്സി ബോട്ടില്‍ വാങ്ങി പകുതി പകുതിയായി മാനത്തേക്ക് നോക്കി, പിന്നെ കണ്ണ് ചിമ്മി വായിലേക്ക് കമഴ്ത്തി. അത് കണ്ടു നവവിപ്ളവ വീര്യത്തില്‍ ദാഹം മറന്നു നിന്നു പെപ്സി വാങ്ങിയയാള്‍.

നമ്മുടെ ബ്രിട്ടാസ്‌ മര്‍ഡോക്കിന്‍റെ ചാനലില്‍ ഇരുന്നു കൊണ്ട് നമ്മള്‍ തമ്മില്‍ ഉള്ള കാര്യങ്ങള്‍ ഒക്കെ പറഞ്ഞു നമ്മെ നിര്‍ഭയം നിരന്തരം പരിഷ്ക്കരിക്കുമ്പോള്‍ നമ്മള്‍ അതെല്ലാം ചെവിക്കൊള്ളുകയും വിപ്ലവം ഒരു നിരന്തര പ്രക്രിയയാണെന്ന് പാര്‍ട്ടി നേതാവ് പറഞ്ഞത് ഓര്‍ക്കുകയും ചെയ്യുന്നുണ്ട്. ഓരോ വന്‍ വീഴ്ചകളും കണ്ടു തളര്‍ന്നാണ് നമ്മള്‍ ഓരോ ദിനാന്ത്യത്തിലും ഉറങ്ങാന്‍ പോവുന്നത്. എന്നാല്‍ മര്‍ഡോക്കിന്‍റെ ഈ വീഴ്ച ഭാവനയുടെ എല്ലാ സീമകളേയും ലംഘിക്കുന്നതായിപ്പോയി. ഏഷ്യാനെറ്റിലെ വന്‍വീഴ്ച്ചകളുടെ ക്യാമറയില്‍ മാര്‍ഡോക്കിന്‍റെ മുഖം തെളിയുമോ?

നവലിബറല്‍ നയങ്ങളില്‍ സര്‍ക്കാരുകളെല്ലാം പൊതുസ്ഥാപനങ്ങളുടെയും പൊതു സമ്പത്തിന്‍റെയും വില്‍പനാബ്രോക്കര്‍മാര്‍ മാത്രമായി ചുരുങ്ങുകായും, കംപ്യൂട്ടറിന്‍റെ വില താഴോട്ടും അരിയുടെ വില മേലോട്ടും ഇടതടവില്ലാതെ സഞ്ചരിക്കുകയും ചെയ്യുന്ന ഈ ദുരിതകാലത്തിന്‍റെ അടയാളങ്ങള്‍ മാത്രമാണ് ഈ മാര്‍ഡോക്കുമാരും, ദയാനിധിമാരന്‍മാരുമൊക്കെ. ഭരിക്കുന്നവരും ഇവരോടൊപ്പം ചേര്‍ന്ന് രാജ്യത്തിന്‍റെ സര്‍വ്വ വിഭവങ്ങളും വന്‍കിട കമ്പനികള്‍ക്ക് തീറെഴുതി കൊടുക്കുന്ന രാജകീയ കൊള്ളയില്‍ വ്യാപൃതരാവുമ്പോഴാണ് തിരസ്കൃത ജനതകള്‍ ദണ്ഡകാരണ്ണ്യ വനങ്ങളില്‍ ചെറുത്തുനില്‍പ്പിനണിചേരുന്നതും മാവോയിസ്റ്റുകള്‍ എന്ന മുദ്ര ചാര്‍ത്തി അവരുടെ ജീവനും കൂരകളും നമ്മള്‍ ചുട്ടെരിയ്ക്കുന്നതും. യഥാര്‍ത്ഥ വിഷയങ്ങളില്‍ നിന്ന് പൊതുജന ശ്രദ്ധയെ മറച്ചു പിടിയ്ക്കാന്‍ മര്‍ഡോക്ക് മോഡല്‍ മാധ്യമ പ്രവര്‍ത്തനത്തിലൂടെ സാധ്യമാവുന്നുണ്ട് എന്നതിനാല്‍ മര്‍ഡോക്കുമാരും രാഷ്ട്രീയക്കാരും തമ്മിലുള്ള ഈ തര്‍ക്കം ഒരു താത്ക്കാലിക കൊട്ടാര കലഹം മാത്രമാവാനെ തരമുള്ളൂ. എങ്കില്‍ പോലും സാധാരണ ജനത്തിന് ഇതില്‍ ചെറുതല്ലാത്ത ഒരു നിര്‍വൃതിയുണ്ട്.

Sunday, July 3, 2011

ഓര്‍മ്മകള്‍ മഴപോലെയാണ്



ഓര്‍മ്മകള്‍
മഴപോലെയാണ്

ചിലപ്പോഴത് ചാറ്റല്‍ മഴപോലരിച്ചെത്തും

കണികകളായവ കാറ്റില്‍ ചെരിഞ്ഞു പറന്നെത്തും

കണ്ണുകളിലവ കരുണയോടെ പതിയ്ക്കും

സ്മൃതിയുടെ ചെറു നീര്‍മുത്തുകള്‍

അറ്റമില്ലാതെ പിറകോട്ടു പറക്കും

സൌമ്യസാന്ദ്രമാം ഋതുഭേദങ്ങളുടെ

ആരാമങ്ങളിലവയൊരു വേള പൂക്കളിറുക്കും

മിഴികള്‍ മുന്നോട്ടു ഗമിക്കുമ്പൊഴും

കാഴ്ചകള്‍ പിന്‍വെളിച്ചങ്ങളില്‍ രമിയ്ക്കും

മേഘ ശകലങ്ങള്‍‍ക്കിടയിലെ ചന്ദ്രമുഖം പോലെ

ഒളിഞ്ഞും തെളിഞ്ഞുമോര്‍മ്മകള്‍ മിന്നിമറയും.


ഓര്‍മ്മകള്‍ മഴപോലെയാണ്

ചിലപ്പോഴത് തുള്ളിക്കൊരു കുടം പേമാരിയാവും

കലങ്ങി മറിഞ്ഞവ കൂലം കുത്തിയൊഴുകിയെത്തും

കല്ലുകളും മുള്ളുകളും പരന്ന പാതയുടെ

പിന്‍ഗര്‍ത്തങ്ങളിലേക്കവ ചുഴറ്റിയെടുക്കും

തുഴഞ്ഞു കയറാന്‍ കരകളില്ലാത്ത

കരുണയേതുമില്ലാത്ത കയങ്ങളിലൂടെ

വിക്ഷുബ്ധമായിരമ്പും കടലിലേക്കവ

വന്യവേഗതയില്‍ വലിച്ചുകൊണ്ടു പോവും.

Friday, June 17, 2011

മുത്തശ്ശനും, ഉണ്ണിയും


മുത്തശ്ശന്‍ എന്നും ഗൃഹാതുരത്വത്തോടെ അയവിറക്കിയത് പോയ കാലത്തെ ആ നല്ല നാളുകളെപ്പറ്റി മാത്രമായിരുന്നു.

"അറിയോ ഉണ്ണീ"

തന്‍റെ പേരമകനോട്‌ മുത്തശ്ശന്‍ പറയും. മറ്റെല്ലാവരുടേയുടെയും തീരാത്ത ജീവിതത്തിരക്കുകള്‍ക്കിടയില്‍ മുത്തശ്ശന് ശ്രോതാവായി അവശേഷിച്ചത് ഉണ്ണിയും, ഉണ്ണിക്ക് കൂട്ടായുണ്ടായിരുന്നത് മുത്തശ്ശനും മാത്രമായിരുന്നുവെന്ന സത്യം അവരിരുവരേയും ഏറെ അടുപ്പിച്ചിരുന്നു.

"നമ്മുടെ ഈ വീട് നില്‍ക്കുന്നിടം അടക്കം ഇവിടെല്ലാം വിശാലമായ പാടങ്ങളായിരുന്നു."

ഉണ്ണി കഥ കേള്‍ക്കും പോലെ സാകൂതം കാതു കൂര്‍പ്പിച്ചിരിക്കും. മാത്രമല്ല മുത്തശ്ശന്‍റെ കവിളുകളില്‍ കാലം മാഞ്ഞുപോവാത്ത വിധം വരച്ചിട്ട ചുളിവുകളില്‍ അവന്‍റെ നനുത്ത ഇളംവിരലുകള്‍ കൊണ്ട് തടവി നോക്കാന്‍ അവനു ഏറെ ഇഷ്ടവുമായിരുന്നു.

"തെക്കോട്ടും വടക്കോട്ടും കണ്ണെത്താദൂരത്തോളം പച്ചയണിഞ്ഞു നിന്ന പാടങ്ങള്‍. ഡിസമ്പര്‍, ജനുവരി മാസങ്ങളില്‍ രാവിലെ ഉണര്‍ന്നു നോക്കിയാല്‍ അകലെ കോടമഞ്ഞു മൂടിയ അവ്യക്തതയായിരുന്നു അതിന്‍റെ അവസാനിക്കാത്ത അതിര്‍ത്തി. വെയില്‍ പരക്കുംതോറും ആ അതിര്‍ത്തികള്‍ പിന്നെയും ദീര്‍ഘിച്ചു അകലെയുള്ള ഊരോത്തു മലയോളമെത്തും.തെക്കോട്ടു നോക്കിയാല്‍ ഭാരതപ്പുഴയും കടന്നു അതിനപ്പുറം അങ്ങകലെ ആ കുന്നും കാടും നിറഞ്ഞ പ്രദേശവുമായി ലയിച്ചു ചേരുന്ന മറ്റൊരു ദീര്‍ഘദൂര കാഴ്ചയായിരുന്നു."

ഉണ്ണിയുടെ ആകാശം പോലെ തെളിഞ്ഞ കണ്ണുകള്‍ പിന്നെയും വിടര്‍ന്നു മുത്തശ്ശന്‍റെ മഴയും വെയിലുമേറ്റു പതം വന്ന കണ്ണുകളിലേക്ക് നോക്കി.

"മഴക്കാലമായാല്‍ നിറഞ്ഞുപെയ്യുന്ന മഴയില്‍ ആകാശവും ഭൂമിയും ചുരുങ്ങി, ചുംബിച്ച് ഒന്നാവുന്ന ഒരു ലയനമേളം കാണാമായിരുന്നു. പിന്നെ പുഴയും പാടവും ആശ്ലേഷിച്ചു ഒന്നാവുന്ന ഒരു തിരയില്ലാ സാഗരവും."

ആ കാലം അയവിറക്കുമ്പോള്‍ മുത്തശ്ശന്‍റെ ശബ്ദം കൊയ്ത്തുപാട്ടിന്‍റെ താളത്തില്‍ അലകളായി.

ഉണ്ണിയുടെ അച്ഛന്‍ ഏറെയും പറഞ്ഞത് റിയല്‍ എസ്റ്റേറ്റ്‌ കച്ചവടത്തില്‍ കോടികള്‍ കൊയ്ത സുവര്‍ണ്ണകാലത്തെ പഞ്ചനക്ഷത്ര വിരുന്നുകളിലെ സൌഹൃദങ്ങളെക്കുറിച്ചായിരുന്നു. വാങ്ങാനും വില്‍ക്കാനുമായി ഇനിയും ഭൂമിയൊന്നും അവശേഷിക്കാത്തതില്‍ അയാള്‍ അസ്വസ്ഥനായി. ദൂരെ കിഴക്കുള്ള അടിവാരങ്ങളിലേക്ക് കച്ചവടം വ്യാപിപ്പിക്കുന്നതിന്‍റെ സാധ്യതകളെക്കുറിച്ച് അയാള്‍ സദാ ഉറക്കെ ചിന്തിച്ചു.

മുത്തശ്ശനുമായുള്ള കൂട്ടു മൂലമാവാം, മുതിര്‍ന്നു തുടങ്ങിയപ്പോള്‍ ഉണ്ണിയും കൂടുതലും വാചാലനായത് കൃഷിയിടങ്ങളെപ്പറ്റിയായിരുന്നു. അത് കേള്‍ക്കെ മുത്തശ്ശനുണ്ടായ സന്തോഷം തെല്ലൊന്നുമായിരുന്നില്ല. തന്‍റെ മകന്‍ പാടമെല്ലാം നികത്തി വിറ്റു കാശാക്കിയതിന്‍റെ വേദനിയ്ക്കുന്ന ഒര്‍മ്മകളില്‍ നിന്ന്, തന്‍റെ പേരമകന്‍ തനിക്ക് മോക്ഷം നല്‍കുമെന്നോര്‍ത്തപ്പോള്‍ വൃദ്ധന് ശാന്തമായ ഒരു മരണം സ്വപ്നം കണ്ടുറങ്ങനായി.

അങ്ങിനെയൊരു ദിവസമാണ് തന്‍റെ കൃഷിയിലും, കൃഷിപരിപാലനത്തിലുമൊക്കെയുള്ള ചാതുര്യം മുത്തശ്ശനിപ്പോള്‍ തന്നെ കാണിച്ചു തരാം എന്ന് പറഞ്ഞു വൃദ്ധനെ പേരമകന്‍ ഒരു കസേരയില്‍ പിടിച്ചിരുത്തിയത്. മുത്തശ്ശന് പക്ഷെ ഒരു പിടിയും കിട്ടുന്നില്ലായിരുന്നു. ചെറുക്കന്‍ മൗസ് ക്ലിക്ക് ചെയ്ത്, ചെയ്ത് ഫേസ് ബുക്കിലെ തന്‍റെ ഫാംവിലെയിലേക്ക് പ്രാവേശിക്കുകയായിരുന്നു. അതായിരുന്നു അവന്‍റെ തലമുറയുടെ ഉത്തരാധുനിക കൃഷിയിടങ്ങള്‍.

മൂകനായിരുന്ന മുത്തശ്ശന്‍ തുറന്നിട്ട വിശാലമായ ജനലിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കി. പെയ്തുകൊണ്ടിരുന്ന മഴയില്‍ അകത്തേക്ക് അടിച്ചു വീശിയ കാറ്റിലും ഉഷ്ണത്തിന്‍റെ വിങ്ങലായിരുന്നു.

Friday, June 10, 2011

Robert Fisk is Robert Fisk



What's the difference between our armchair journalists and Robert Fisk? It's very simple. Our journos are those who don't know what a journalist should be doing. According to Fisk, journalism must "challenge authority, all authority, especially so when governments and politicians take us to war." Another famous remarks of his about journalism is this: "There is a misconception that journalists can be objective ... What journalism is really about is to monitor power and the centers of power." The last one is a view held by Israeli journalist Amira Hass and Fisk too approves of this definition of fair journalism. Now, how many of our journos are really eligible in this regard? We may have a Tharun Tejpal, Sainath or Praful Bidwai. That must be enough in fact. But how much heed our main stream media is paying to these greats? That's where we fail ourselves. It shouldn't be surprising for it's all too natural that we only get what we really deserve. We are a people who are always too ready and happy to be deluded ourselves into manufactured images of self grandioseness by our rulers or anyone else for that matter.

Coming back to our subject Robert Fisk, let's have a few more words. Fisk is currently writing for the prestigious The independent of UK. Whatever he writes is eagerly awaited each day across the continents. Then his words are translated into a large number of international and vernacular languages in the respected dailies and weeklies the world over. What prompts this kind of receptivity among the readers for a journalist who lives so far away from them? It's his objectivity and sincerity while analyzing the events. contrary to our belief it's not because of the impartiality. He is not impartial always. If there is an obvious aggressor and a clear victim, you have to be partial in solidarity with the victim. This rule especially applies to a sincere journalist. Fisk always upholds this basic principle. Fisk's father was a world war(ii) veteran. and he used to talk about the necessity of wars to achieve a peaceful world. The young Fisk may have realized even at this tender age the perennial futility of war and destruction. Perhaps that's what made him dead set against injustice and imposed wars and invasions.

Though his is a British, he has primarily been based in Beirut for more than 30 years. The New York Times once described Robert Fisk as "probably the most famous foreign correspondent in Britain." He reported the Northern Ireland troubles in the 1970s, the Portuguese Revolution in 1974, the Lebanese Civil War, the Iranian revolution in 1979, the Soviet war in Afghanistan, the Iran–Iraq War, the Gulf War and the invasion of Iraq in 2003. A vernacular Arabic speaker, he is one of few Western journalists to have interviewed Osama bin Laden, and did so three times between 1994 and 1997.His awards include being voted International Journalist of the Year seven times.

Fisk has published a number of books. His 2005 work, The Great War for Civilisation: The Conquest of the Middle East, with its criticism of Western and Israeli approaches to the Middle East, was well-received by critics and students of international affairs, and is perhaps his best-known work.

Thursday, May 19, 2011

നിനക്കോര്‍മ്മയുണ്ടോ ഗംഗാനദീ?


മഴ കനത്തു തടിച്ചപ്പോള്‍ വന്യമായ ആവേഗത്തിലാണ് നദി ഒഴുകിയത്. കടലിന്‍റെ ആഴങ്ങളില്‍ ചെന്ന് ഒരു കണികയായി അലിയുവാനായുള്ള ഈ നിതാന്ത യാത്ര കാലങ്ങള്‍‍ക്കപ്പുറത്തു നിന്ന്, ജന്മാന്തരങ്ങള്‍ക്കപ്പുറത്തു നിന്ന് തുടങ്ങിയതായിരുന്നു. പിന്നീട്, വേനലിന്‍റെ വറുതിയില്‍ ഒഴുക്ക് നിലയ്ക്കുമ്പോള്‍ അറ്റുപോയ കര്‍മ ബന്ധങ്ങളുടെ പുനര്‍ജനി തേടി തപസ്സു ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.
നീരുറവയുടെ കനിവിനു കാത്തു ശിലയായി നിദ്ര കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. മറ്റൊരു വര്‍ഷ നിറവില്‍ പിന്നെയും ഉണരുകയും സുരതാവേഗത്തിന്‍റെ ഉന്മാദമുള്‍കൊണ്ട് കവിഞ്ഞൊഴുകുകയും ചെയ്തിട്ടുണ്ട്.

മന്വന്തരങ്ങള്‍ക്കക്കരെ തുടങ്ങിയ തേട്ടമാണ്‌. ഗുരു പരമ്പരകള്‍, താപസ
മുനിമാര്‍ പ്രപഞ്ചദര്‍ശനം കൊണ്ട തീര്‍ത്ഥമാണ്. കാളിന്ദീ തീരങ്ങളില്‍ രാധ കാതോര്‍ത്തു നിന്ന വേണു നാദത്തിലും നിറഞ്ഞ ഈണമാണ്.


ai ab-e-rud-e-ganga wo din hai yad tujh ko
utare tere kinare jab karwan hamara

ഹേ, ഗംഗാ നദിയിലെ ഓളങ്ങളെ, നിങ്ങള്‍ക്കോര്‍മയുണ്ടോ?
ഞങ്ങളുടെ സാര്‍ത്ഥ വാഹകസംഘം നിന്‍റെ തീരത്ത്‌ വന്നണഞ്ഞ ദിനങ്ങളെ, നിനക്കോര്‍മയുണ്ടോ ഗംഗാനദീ?
അല്ലാമാ ഇഖ്ബാല്‍ ഗംഗാ നദിയിലെ ഓളങ്ങളോട് ചോദിച്ച ഈ ചോദ്യം സംവദിച്ചത് കാലത്തോടാണ്. നദി കാലമാണ്. കാലം നദിയാണ്. നദി അനാദിയാണ്.

ഈ നീരുറവയുടെ കരുണയിലാണ് വനവും വന്യമൃഗങ്ങളും ഉയിര്‍ കൊണ്ടതും മാനവരാശിയുടെ നാഗരികതകള്‍ ഉദയമാര്‍ന്നതും. എത്രയെത്ര സംസ്കാരങ്ങളാ
ണ്, ജനതതികളാണ് നൈല്‍ നദീ തടങ്ങളിലും, ഗംഗാ, യമുനാ, ടൈഗ്രീസ് തീരങ്ങളിലും പിച്ചവെച്ചു വളര്‍ന്നു വേരുറച്ചു പടര്‍ന്നത്. എല്ലാവര്‍ക്കും ‍ കനിവ് നല്‍കി, കനവു നല്‍കി, കാടും മേടും കടന്നു പിന്നെയും ഒഴുകി അത് കടലിന്‍റെ മാറില്‍ ചെന്നു മുത്തമിട്ടു. ദീര്‍ഘമായ കാത്തിരിപ്പിന്‍റെയും യാത്രയുടെയും ഒടുക്കം സംഗമത്തിന്‍റെ നിര്‍വൃതിയില്‍ ലയിച്ചു ചേര്‍ന്നു, ഒരു ജീവിത വൃത്തം പൂര്‍ത്തിയാവുമ്പോള്‍ ഭൂമിയെ തളിരണിയിക്കാനായി പിന്നെയും നീരാവിയായി വിണ്ണിലുയര്‍ന്നു മേഘങ്ങളില്‍ ഘനീഭവിച്ചു കനിവായ് ഭൂമിയുടെ ഊഷരതയിലേക്ക് പെയ്തിറങ്ങി പിന്നെയും നിദ്ര കൊള്ളുന്ന നീര്‍ചാലുകള്‍ക്ക് ജീവന്‍ കൊടുത്തു യാത്ര തുടര്‍ന്നു. ജീവന്‍റെ പ്രവാഹത്തിന് തുടര്‍ച്ച നല്‍കാന്‍ വൃത്താന്തവൃത്തം ഒഴുകി.

ഇരുകാലികള്‍ നിബിഡ വനങ്ങളെ ഇല്ലായ്മ ചെയ്യാനാരംഭിക്കുകയും, പകരം കോണ്‍ക്രീറ്റു വനങ്ങള്‍ വ്യാപിപ്പിക്കുകയും ചെയ്യാന്‍ തുടങ്ങിയ കാലത്താണ് നദിയുടെ യാത്രാ പഥങ്ങള്‍ ദുര്‍ഘടമായി തുടങ്ങിയത്. ഇരിക്കുന്ന മരക്കൊമ്പ് മുറിക്കുന്നവനെ മരമണ്ടനായിട്ടാണ് മനുഷ്യര്‍ ഗണിക്കുന്നത്. ഒഴുകുന്ന നദിയുടെ ഉടലും തലയും അറുത്തു പച്ചപ്പിന്‍റെ അവസാന തുരുത്തിലും
കോണ്‍ക്രീറ്റു പാകി ചുട്ടു പൊള്ളുമ്പോള്‍, നമുക്ക് അണുനിലയം പണിത് അതിന്‍റെ ഊര്‍ജ്ജത്തില്‍ നിന്ന് ശീതീകരണ യന്ത്രം പ്രവര്‍ത്തിപ്പിച്ചു ചൂടകറ്റാം എന്നു പുരോഗമന പരമായി ചിന്തിക്കുന്ന ആധുനിക മനുഷ്യന്‍റെ കരവിരുതുകളില്‍ പിടഞ്ഞു തീരുന്നു ഈ നദി, എങ്കിലും അവനെ അതു വെറുക്കുന്നില്ല, അതിനാല്‍ ഈ നദി പറയുന്നതെന്തെന്നാല്‍, നിങ്ങള്‍ മനുഷ്യര്‍ അവലംബിക്കുന്ന ചില മാനദണ്ഡങ്ങളോടു നീതി പുലര്‍ത്തിക്കൊണ്ട്, ഈ നദി വികസന വിരോധിയും പുതിയ കാലത്തെ ഉള്‍കൊള്ളാനാവാത്ത പഴഞ്ചനുമായിരുന്നുവെന്ന് നിങ്ങള്‍ വരും തലമുറയെ പഠിപ്പിക്കുക. അര്‍ഹതയുള്ളത് അവശേഷിക്കും (survival of the fittest) എന്ന നിങ്ങളുടെ വിപ്ലവ ദര്‍ശനം ഇവിടെ ശരിക്ക് സമാസമം ചേര്‍ത്താല്‍ മതി. ആ കാലത്തെ കുരുന്നുകള്‍ക്ക് നിങ്ങള്‍ ഭൂമിയില്‍ പണ്ട് ഉണ്ടായിരുന്നു എന്ന് പറയപ്പെടുന്ന ദിനോസറുകളുടെയും നദികളുടെയും കഥകള്‍ പറഞ്ഞു കൊടുക്കുമ്പോള്‍ ഇതെല്ലാം അവരെ ബോധ്യപ്പെടുത്തുക. എന്തുകൊണ്ടെന്നാല്‍ കെട്ടുകഥളാല്‍ സമ്പന്നമായ നിങ്ങളുടെ ചരിത്രത്തിന്‍റെ തുടര്‍ച്ച‍ക്കും മുന്നോട്ടുള്ള പ്രയാണത്തിനും ഇത്തരം കൊച്ചു കള്ളങ്ങള്‍ അനിവാര്യമാവുന്നു. മറിച്ചായാല്‍ നിങ്ങളുടെ മക്കള്‍, പേരമക്കള്‍ നിങ്ങളോട് പൊറുക്കാതിരുന്നാലോ!

Sunday, May 8, 2011

ലോകാ സമസ്താ സുഖിനോ ഭവന്തു


വധിക്കപ്പെട്ട താടിക്കാരനായ വൃദ്ധന്‍ ഒരു കാലത്ത് നയിച്ച ഭീകരതയുടെ വേലിയേറ്റത്തില്‍ Sept/11/2001 ല്‍ ന്യൂയോര്‍ക്കിലെ ലോക വ്യാപാര സമുച്ചയം തകര്‍ന്നു വീണപ്പോള്‍ കൊല്ലപ്പെട്ട മുവായിരം നിരപരാധികളും, അമേരിക്കയുടെ ഭീകര വിരുദ്ധ യുദ്ധത്തിന്‍റെ ഫലമായി ഇറാഖിലും മറ്റു വിവിധയിടങ്ങളിലുമായി കൊല്ലപ്പെട്ട പത്തു ലക്ഷം നിരപരാധികളും പരലോകത്ത് വെച്ച് കണ്ടു മുട്ടുകയും തുടര്‍ന്ന് എല്ലാവരും ചേര്‍ന്ന് കാര്യങ്ങളെ ഒരിക്കല്‍ കൂടി അവലോകനം ചെയ്യാനായി സമ്മേളിക്കുകയുമുണ്ടായി. (ഇറാഖില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടത് അഞ്ചു ലക്ഷത്തിനും പത്തിനും ഇടയിലെന്നാണ് വേറെ ഒരു കണക്ക്)

ഇഹലോകത്തു നിന്ന് കാലമെത്തും മുന്‍പേ പരലോകത്തേക്കുള്ള തങ്ങളുടെ ദുരിത പ്രയാണത്തിനിടയാക്കിയതിനും ദശലക്ഷക്കണക്കിനാളുകളെ ഭൂമിക്കുമേല്‍ മൃതപ്രായരാക്കിയിതിനുമെല്ലാം കാരണം സാമുവല്‍ ഹണ്‍ടിംഗ്ടന്‍ പറഞ്ഞതുപോലെയുള്ള നാഗരികതകളുടെ സംഘട്ടനമല്ലെന്നും, മറിച്ച് പെട്രോള്‍ പാടങ്ങളുടെ നിയന്ത്രണം സ്വന്തം കൈകളില്‍ ലോകാവസാനം വരെ ഭദ്രമാക്കാന്‍ മത്സരിക്കുന്നവരുടെ കുത്സിത തന്ത്രങ്ങളുടെ ഫലമാണെന്നുമുള്ള സത്യത്തെ അവര്‍ ഒരിക്കല്‍ കൂടി ഖേദത്തോടെ
അയവിറക്കി. ശീതയുദ്ധ കാലത്ത് അഫ്ഘാനിസ്ഥാനിലെ ഖൈബര്‍ ചുരങ്ങളുടെ ഉള്‍പിരിവുകളിലും, തോറാ ബോറായുടെ തുറസ്സുകളിലുമായി അന്ന് യുവാവായിരുന്ന വൃദ്ധനെയും കൂട്ടാളികളെയും സോവിയറ്റ്‌ അധിനിവേശക്കാര്‍ക്കെതിരെ ആളും അര്‍ത്ഥവും, ആയുധവും അനുഭവവും നല്‍കി പരിശീലിപ്പിച്ചെടുത്തവര്‍ തന്നെയാണല്ലോ ഇന്ന് ധര്‍മയുദ്ധത്തെ പറ്റി വാചാലരാവുന്നത് എന്ന വൈരുദ്ധ്യം ഉള്‍ക്കൊള്ളാന്‍ അവര്‍ ഇതിനകം തന്നെ പഠിച്ചു കഴിഞ്ഞിരുന്നു. സോവിയറ്റ്‌‌ അധിനിവേശം പൊറുക്കപ്പെടരുതാത്ത ആപത്തും യാങ്കി അധിനിവേശം സ്വാതന്ത്ര്യത്തിന്‍റെ സ്വര്‍ഗത്തിലേക്ക് തുറക്കുന്ന വിശാലമായ വാതായനമാവുന്നു എന്നതായിരുന്നു അതിന്‍റെ യുക്തി.


തങ്ങളെല്ലാവരും ഭൂമിയില്‍ കഴിഞ്ഞ കാലത്ത് "
മദ" ങ്ങളുടെ സങ്കുചിതമായ മതില്‍കെട്ടിനകത്തിരുന്നു ലോകത്തെ വീക്ഷിച്ചത്‌ മണ്ടത്തരമായിരുന്നു വെന്നും, ചില ഇസങ്ങളുടെ പ്രാഗ്`രൂപങ്ങളില്‍ സ്വയം തളച്ചിട്ടത് അബദ്ധമായിരുന്നുവെന്നും അവര്‍ വിഷാദം കൊണ്ടു. ദേശീയതയുടെ കൊടിവര്‍ണ്ണങ്ങളില്‍ തുടികൊട്ടി കൃത്രിമ ആവേശങ്ങളില്‍ മുഴുകി വിയോജിക്കുന്നവരുടെ കഴുത്തറുത്തത് മാപര്‍ഹിക്കാത്ത പാതകമായിരുന്നുവെന്ന് വ്യസനപ്പെട്ടു. സത്കര്‍മ്മങ്ങളിലൂടെയും സ്നേഹത്തിലൂടെയും സായൂജ്യം തേടേണ്ട മനുഷ്യര്‍ ഇവ്വിധം സ്വയം നഷ്ടത്തിലാവുന്നത് എങ്ങിനെയാണെന്ന് കൂലങ്കൂഷമായി ചിന്തിച്ചു നോക്കുകയും, ഗീതയുടെയും ബൈബിളിന്‍റെയും ഖുര്‍ആന്‍റെയും ആഴത്തിലുള്ള അടിസ്ഥാനസത്ത ഒരേ ഒരു സത്യമാണെന്ന അറിവില്‍ അവര്‍ വിനയാന്വിതരാവുകയും ചെയ്തു. ചെറിയ വിടവുകളെ പെരുപ്പിക്കുന്നവര്‍ക്ക് കാര്യമറിയാതെ ചെവികൊടുത്തതില്‍ നിന്നാണ് വന്‍പിളര്‍പ്പുകള്‍ രൂപം കൊണ്ടതെന്ന ഉള്‍വിളി അവര്‍ക്ക് പുത്തനായിരുന്നില്ല.

ഭൂമിക്കു മേല്‍ ജീവിച്ചിരിക്കുന്ന തങ്ങളുടെ ബാക്കിയുള്ളവര്‍ അവിടെ പല വലിപ്പങ്ങളില്‍ പല ദിക്കുകളില്‍ അതിര്‍ത്തികള്‍ വരച്ചു അപ്പുറവും ഇപ്പുറവും ഇരുന്ന്‌ സര്‍വ്വ സംഹാരിയായ അണുബോംബ് ഉണ്ടാക്കി പരസ്പരം ചാരമാക്കിക്കളയും എന്ന് കൂടെക്കൂടെ വീമ്പു പറയുന്ന വിഷയം ചര്‍ച്ചക്ക് വന്നപാടെ അതിര്‍ത്തികളില്ലാതെ പരലോകത്ത് ഒത്തുകൂടിയ അവര്‍ അനാദിയായ എല്ലാ വിഷാദങ്ങളും വിസ്മരിച്ച് പൊട്ടിച്ചിരിക്കാന്‍ തുടങ്ങി. ഭൂമിയില്‍ വെച്ചു നഷ്ടപ്പെട്ടു പോയിരുന്ന തങ്ങളുടെ നൈസര്‍ഗികമായ നിഷ്ക്കളങ്ക ഭാവങ്ങള്‍ അതിര്‍ത്തികളുടെ തിരിച്ചറിയല്‍ കാര്‍ഡുകള്‍ ചോദിക്കാതെ, അവരറിയാതെ അവരില്‍ പിന്നെയും പിറവി കൊള്ളുകയായിരുന്നു.

Thursday, April 28, 2011

നിര്‍വാണ



കമ്മ്യൂണിസത്തിനു മേല്‍ മുതലാളിത്തം അതിന്‍റെ അന്തിമ വിജയം പൂര്‍ത്തിയാക്കിയിരിക്കുന്നു എന്നും അതോടെ ചരിത്രം അവസാനിച്ചിരിക്കുന്നു എന്നും ഫ്രാന്‍സിസ് ഫൂക്കുയാമ പുസ്തകം എഴുതിയ കാലത്താണ് അയാള്‍ തന്‍റെ മാനസിക പരിവര്‍ത്തനചക്രം പൂര്‍ത്തിയാക്കിയത്. ഇന്‍ക്വിലാബിന്‍റെ കൊടികള്‍ വലിച്ചെറിഞ്ഞ അയാള്‍ ഇന്‍ഫോസിസ് മുതലാളിയുടെ ജീവചരിത്രപഠനത്തില്‍ മുഴുസമയം വ്യാപൃതനായി. മാര്‍ക്സിന്‍റെ മൂലധനം അതിനു മുന്‍പേ തന്നെ അയാളുടെ ലൈബ്രറിയുടെ മൂലയില്‍ കിടന്നു മാറാല പിടിച്ചു തുടങ്ങിയിരുന്നു. ബെര്‍ലിന്‍ മതില്‍ തകര്‍ക്കപ്പെടുന്നതിനും എത്രയോ മുന്‍പ് അഫ്ഘാന്‍ മലമടക്കുകളിലാണ് കമ്മ്യൂണിസം അതിന്‍റെ നിര്‍ണ്ണായക തോല്‍വി ഏറ്റുവാങ്ങിയതെന്നും പിന്നീടു വന്ന തോല്‍വികളെല്ലാം ഭൂകമ്പത്തിനു ശേഷമുള്ള സുനാമികള്‍ മാത്രമായിരുന്നുവെന്നും വരും വരായ്കകളിലെവിടെയോ അയാള്‍ ഉള്ളാലെ വായിച്ചെടുത്തിരുന്നു.

അനിയന്ത്രിത സാമ്പത്തിക ഉദാരീകരണത്തിലാണ് ലോകത്തിന്‍റെ, വിശേഷിച്ച് ഇന്ത്യയുടെ ഭാവി കുടിയിരിക്കുന്നതെന്ന് ടി.വി ചര്‍ച്ചകളില്‍ അയാള്‍ ശക്തിയുക്തം സ്ഥാപിക്കാന്‍ തുടങ്ങിയത് അതിനു ശേഷമാണ്. മുന്‍ ലോകബാങ്ക് ഉദ്യോഗസ്ഥനായിരുന്ന, മൃദുഭാഷിയായ തന്‍റെ പ്രധാനമന്ത്രിയായിരുന്നു അയാളുടെ പുതിയ ഹീറോ. എന്ടോ സള്‍ഫാന്‍ നിരോധിക്കേണ്ടതില്ല എന്ന് പ്രധാനമന്ത്രി സ്റ്റോക്ക്‌ഹോം ചര്‍ച്ചയില്‍ നയം വ്യക്തമാക്കിയ ദിനം അയാള്‍ ഏറെ ആനന്ദപുളകിതനായിരുന്നു. തന്‍റെ ഏക സന്താനത്തിന്‍റെ ജനിതകവൈകല്യം ബാധിച്ച വികൃത രൂപം ഓര്‍മ വരുന്ന ഓരോ നേരത്തും എന്ടോ സള്‍ഫാന്‍റെ ദുരിത പരിസരത്ത് ജീവിക്കേണ്ടി വന്നതിന്‍റെ അമര്‍ഷം അയാള്‍ക്ക് പ്രധാനമന്ത്രിജിയോട് മുന്‍പ് ഉണ്ടായിരുന്നു എന്നത് നേര് തന്നെ. പിന്നീട്‌ അയാള്‍ ബാബയുടെ ആശ്രമത്തില്‍ വെച്ചാണ് സത്യങ്ങള്‍ തിരിച്ചറിഞ്ഞത്. അതോടെ അയാള്‍ അത്തരം ലോല വികാരങ്ങളെയെല്ലാം മറികടന്നു. രാജ്യപുരോഗതിക്കു വേണ്ടി തന്‍റെ സന്താനത്തെ മാത്രമല്ല തന്നെത്തന്നെ അര്‍പ്പിക്കാന്‍ അയാള്‍ കരുത്തു നേടി.

പിന്നീട്‌ ബാബ സ്വയം പ്രവചിച്ച സമയത്തിനു മുന്‍പേ മരിച്ചു എന്ന് ആളുകള്‍ പറഞ്ഞപ്പോള്‍, ബാബ മരിച്ചതല്ലെന്നും ആത്മീയമായ ഒരു നിര്‍വാണയില്‍ അല്‍പ നേരത്തേക്ക് കണ്ണടച്ചതാണെന്നും ഉള്ള സത്യവും അയാള്‍ക്കറിയാമായിരുന്നു. ബാബ പറഞ്ഞ സത്യങ്ങള്‍ അയാളെ ആത്മീയമായും പ്രധാനമന്ത്രി പറയുന്ന സത്യങ്ങള്‍ അയാളെ ഭൌതികമായും ആത്യന്തികമായി വഴിനടത്തുമെന്ന കാര്യത്തില്‍ ഒരു സംശയവും അയാള്‍ക്കില്ലായിരുന്നു.

Wednesday, April 20, 2011

നിണമണിഞ്ഞ റോസാപൂക്കള്‍


20,700 അടി ഉയരത്തില്‍ പൂജ്യത്തിനു താഴെ 70 ഡിഗ്രി വരെ പോകുന്ന അതിശൈത്യത്തില്‍ അവര്‍ സര്‍വ്വായുധ സജ്ജരായി നിലയുറപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു. അതിര്‍ത്തിരേഖക്കപ്പുറത്ത് അതെ ഉയരത്തില്‍, അതെ തണുപ്പില്‍, അത്ര തന്നെ തയ്യാറെടുപ്പില്‍ പതുങ്ങിയിരിക്കുന്ന അയല്‍ രാജ്യത്തിന്‍റെ സൈന്യവുമുണ്ട്, മുഖാമുഖം. ലോകത്തെ ഏറ്റവും ഉയരം കൂടിയ യുദ്ധമേഖലയായ കശ്മീരിലെ സിയാച്ചിന്‍ ഹിമശൈലശൃംഗത്തിലാണ് രംഗവേദി. മരവിക്കുന്ന തണുപ്പില്‍ പരസ്പരം കൊല്ലാന്‍ പതുങ്ങിയിരിക്കുന്നവര്‍. രാവും പകലും, മാസത്തോടു മാസം, വര്‍ഷത്തോട് വര്‍ഷവും.

രക്തം കട്ട പിടിച്ചു നിമിഷങ്ങള്‍ക്കകം മനുഷ്യന്‍ അസ്ഥികണക്കെ മരവിച്ചു
മൃതമാവുന്ന അതിശൈത്യത്തെ "അതിജീവിക്കാനായി" അഞ്ച് അടുക്കുകള്‍ ഉള്ള, കനം കൂടിയ വസ്ത്രങ്ങള്‍ ധരിച്ചു ഓക്സിജന്‍ മാസ്കില്‍ നിന്നു സദാ ശ്വസിച്ചു ജീവനെ വെല്ലുവിളിക്കുന്ന പ്രത്യേകചുറ്റുപാടുകളിലാണ് അവരുടെ ജീവിതം. അവരുടെ കണ്ണുകള്‍ അടയുന്നില്ല, തോക്കിന്‍റെ കാഞ്ചിയില്‍ നിന്നു അവരുടെ വിരലുകള്‍ വിരമിക്കുന്നില്ല ഒരിയ്ക്കലും. ലോകത്തെ ഏറ്റവും അപകടം നിറഞ്ഞ യുദ്ധമേഖലയായ സിയാചിനില്‍ അസഹ്യമായ കാലാവസ്ഥ താങ്ങാനാവാതെ രണ്ടു ദിവസത്തില്‍ ഒരു സൈനികനെങ്കിലും മരിച്ചു വീഴുന്നു. 1984 നും 2004 നും ഇടയില്‍ മാത്രം ഇന്ത്യയുടെ 4000 സൈനികരാണ് ഇവിടെ ഇങ്ങിനെ മൃതിയടഞ്ഞത് എന്നാണു അനൗദ്യോഗിക കണക്കുകള്‍. സിയാചിന്‍ എന്ന വാക്കിന്‍റെ അര്‍ത്ഥം കാട്ടുറോസാപ്പൂക്കള്‍ വിരിയുന്നിടം എന്നത്രെ. വിധിവൈപരീത്യമെന്നു പറയാം യുവസൈനികരുടെ മൃതപുഷ്പങ്ങള്‍ വിരിയുന്നിടമായി ഇരുരാജ്യത്തെയും ഭരണകൂടങ്ങള്‍ ഈ സ്ഥലത്തെ പരിവര്‍ത്തിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നു .

ലോകത്തെ ഏറ്റവും ഉയരത്തിലുള്ള ഹെലിപ്പാഡ് നില കൊള്ളുന്നതും ഇവിടെ തന്നെ. 21000 അടി ഉയരത്തില്‍. പ്രത്യേക നിര്‍മിത ഹെലികോപ്റ്റര്‍ ഈ കാലാവസ്ഥയില്‍ അവിടെയിറക്കിയാലെ സൈനികര്‍ക്ക് ഭക്ഷണവും അവശ്യ വസ്തുക്കളും എത്തിക്കാന്‍ പറ്റൂ. ജെല്‍ ടൂത്ത് പേസ്റ്റ് മരവിച്ചു കല്ലായിപ്പോവുന്ന ഈ തണുപ്പില്‍, ഒരാള്‍ സംസാരിച്ചാല്‍ ആ സംസാരം അവ്യക്തമായി പുറത്തു വരുന്ന, കോച്ചുന്ന കാലാവസ്ഥയുള്ള ഈ പ്രദേശത്ത് പട്ടാളക്കാരെ വിന്യസിപ്പിച്ചു നില നിര്‍ത്തുന്നതിനു ഇന്ത്യക്ക് ഒരു ദിവസം ചിലവാകുന്നത് 50 മില്യന്‍ രൂപ. ഒരു വര്‍ഷം എത്ര ബില്യന്‍ ആയിരിക്കുമെന്നു ഊഹിച്ചു നോക്കുക. ഒരു രൂപ വില വരുന്ന ഒരു റൊട്ടി സിയാച്ചിന് മുകളില്‍ സൈനികരുടെ അടുത്ത് എത്തിക്കുമ്പോഴെക്ക് അതിനു പതിനായിരം രൂപയുടെ ചിലവ് വരും എന്ന് പറയുന്നത് അവിശ്വസനീയമായി തോന്നാം. പക്ഷെ സത്യമാണ്.

77 ശതമാനം ജനങ്ങള്‍ 20 രൂപയില്‍ താഴെ വരുമാനക്കാരായുള്ള ഇന്ത്യ. (Former Rajya Sabha MP Arjun Kumar Sengupta report), (wikipedia) ബോളിവുഡിന്‍റെയും IPL ക്രിക്കറ്റിന്‍റെയും വര്‍ണരാജിയില്‍ പൂത്തുല്ലസിക്കുന്ന നാമമാത്ര ക്രീമിലേയര്‍ ഇന്ത്യയല്ല. ആഫ്രിക്കയിലെ ആകെ ദാരിദ്ര്യ രേഖയ്ക്ക് താഴെയുള്ളവരുടെ ആകെ കണക്കെടുത്താലും പട്ടിണിരേഖയ്ക്ക് താഴെനില്‍ക്കുന്നവരുടെ കാര്യത്തില്‍ പിന്നെയും മുന്നില്‍ തന്നെ നില്‍ക്കുന്ന നാട്.

പാക്കിസ്ഥാന്റെ കഥ പതിന്‍മടങ്ങ്‌ പരിതാപകരമെന്നു പറയേണ്ടതില്ല. തുടര്‍ച്ചയായി
സ്വേച്ഛാധിപതികളും പട്ടാള മേധാവികളും ഭരിച്ചു മുടിച്ച ആ നാടും ഇത്രയും തുക ചിലവിട്ടു തന്നെയാണ് സൈനികരെ ആകാശ സീമയോളമെത്തുന്ന ഈ ഉയരത്തില്‍ വിന്യസിപ്പിച്ചിരിക്കുന്നത്. ദരിദ്രനാരായണ കോടികളുടെ ഉന്നമനത്തിനുതകേണ്ട സമ്പത്ത് ഹിമാലയ സാനുക്കളില്‍‍ ആയിരക്കണക്കിന് സൈനികരെ തോക്കും ബോംബും പിടിച്ചു മുഖാമുഖം നോക്കി കൊല്ലത്തോട് കൊല്ലം മസില്‍ പിടിച്ചിരിക്കാനും freez ചെയ്തു കൊലയ്ക്കു കൊടുക്കാനും ചിലവാക്കുന്ന ഇന്ത്യ പാക്ക് ഭരണ കൂടങ്ങള്‍ ആരുടെ താത്പര്യത്തിന് വേണ്ടിയാണ് നില കൊള്ളുന്നത്‌ എന്ന് വിവേകമതികളായ പൌരന്‍മാര്‍ എല്ലാ കാലത്തും സന്ദേഹം കൊണ്ടിട്ടുണ്ട്. അരിയില്ലെങ്കിലും അണുബോംബ് ഉണ്ടാക്കാന്‍ മത്സരിച്ചു വിജയിച്ചു നില്‍ക്കുന്ന മാതൃകാ അയല്‍ക്കാര്‍.

സിയാച്ചിന്‍ പ്രദേശം തന്ത്രപ്രാധാന്യമുള്ള ഒരിടമല്ലെന്ന് ഈ കാര്യങ്ങളില്‍ അറിവുള്ള ആളുകള്‍ തന്നെ വ്യക്തമാക്കുന്നു. സിയാചിന്‍റെ ഉയരങ്ങളിലുള്ള ഈ സൈനിക വിന്യാസം പ്രകൃതിക്ക് മേലുള്ള കടന്നു കയറ്റം കൂടിയാണ്. മനുഷ്യ വാസയോഗ്യമല്ലാത്ത ഈ സ്ഥലത്ത് കഴിഞ്ഞു കൂടാന്‍‍ പല കൃത്രിമ മുറകളും രീതികളും അവലംബിക്കാതെ തരമില്ല. ഇതിന്‍റെ ഫലമായി ടണ്‍ കണക്കിന് വിഷരാസ മിശ്രിതങ്ങള്‍ ഈ മലനിരകളുടെ ഉപരിതലങ്ങളില്‍ ദിനേന ഒഴുക്കപ്പെടുന്നുണ്ട്. ഇത് മൂലം അവിടെ നിന്നു ഉത്ഭവിക്കുന്ന നദികളുടെ ഒഴുക്ക് തുടങ്ങുന്നത് തന്നെ ഈ രാസമാലിന്യങ്ങളുടെ അകമ്പടിയോടെയാവുന്നു. മനുഷ്യരുടെ മലിനകരങ്ങള്‍ കന്യാപര്‍വതശിഖരങ്ങള്‍ വരെ നീളുകയും അതേറ്റു വാങ്ങാന്‍ നദികള്‍ പോലും വിധിക്കപ്പെടുകയും ചെയ്യുമ്പോഴാണ് മരുഭൂമികള്‍ ഉണ്ടാവുന്നത്.

1984 വരെ സിയാച്ചിന്‍ പ്രദേശത്ത് ഇരു രാജ്യങ്ങള്‍ക്കും സൈനിക സാന്നിദ്ധ്യം ഉണ്ടായിരുന്നില്ല. ഇരു കൂട്ടരും അവകാശവാദം ഉന്നയിച്ചിരുന്നു. ഈ കാലത്താണ് ഓപറേഷന്‍ മേഘദൂത് എന്ന ഓമനപ്പേരിട്ട ഒരു നീക്കത്തിലൂടെ സിയാച്ചിന്‍ പര്‍വ്വതത്തിന്‍റെ സിംഹഭാഗവും ഇന്ത്യ നിയന്ത്രണത്തിലാക്കിയത്. ഇതോടെ കിട്ടുന്ന ഭാഗത്ത് പാകിസ്ഥാനും കയറി നിലയുറപ്പിച്ചു. വെടിവെപ്പില്‍ കൊല്ലപ്പെട്ടതിന്‍റെ എത്രയോ ആയിരം മടങ്ങ്‌ സൈനികര്‍ ഇവിടെ ഇരുഭാഗത്തും മനുഷ്യവാസയോഗ്യമല്ലാത്ത കാലവസ്ഥ താങ്ങാനാവാതെ മരിച്ചു വീഴുന്നു എന്നത് തന്നെ ഈ ഹിമാലയന്‍ മണ്ടത്തരത്തിലടങ്ങിയ യുക്തിരാഹിത്യത്തിനു അടിവരയിടു
ന്നു.

1980 നു ശേഷം സിയാചിന്‍ വിഷയത്തില്‍ ഇന്ത്യ-പാക് ചര്‍ച്ച പല തവണ നടന്നിട്ടുണ്ട്. രാഷ്ട്രീയക്കാരുടെയും ഭരിക്കുന്നവരുടെയും ജനങ്ങളെ വിഡ്ഢികളാക്കാനുള്ള അവസരവാദ അധരവ്യയത്തിനപ്പുറം അതൊന്നും വളര്‍ന്നിട്ടില്ല. ഈ ഏപ്രില്‍ 22 ന് ഇരുരാജ്യങ്ങളുടെയും പ്രതിരോധ സെക്രട്ടറിമാര്‍ ഇസ്‌ലാമാബാദില്‍ ഇക്കാര്യം ഗൗരവമായി വീണ്ടും ചര്‍ച്ച ചെയ്യുമെന്ന് സര്‍ക്കാര്‍ വൃത്തങ്ങളെ ഉദ്ധരിച്ച് വാര്‍ത്തകള്‍ വരുന്നു. കഴിഞ്ഞുപോയ എണ്ണമറ്റ നിഷ്ഫല ചര്‍ച്ചകള്‍പ്പുറം ഇത്തവണ എന്തെങ്കിലും മാറ്റം ഉണ്ടാവുമെന്നു പ്രതീക്ഷിക്കാമോ? പ്രതീക്ഷകളാണ് എല്ലാ നൈരാശ്യങ്ങളുടെയും മരണ വാഞ്ഛകള്‍ക്കപ്പുറവും നാളെയിലേക്കുണരാന്‍ മനുഷ്യനെ പ്രേരിപ്പിക്കുന്ന ഏക ഘടകം. ദേശരാഷ്ട്രങ്ങളുടെ മുന്നോട്ടു പോക്കിനുള്ള പ്രത്യാശയും ഇതുതന്നെയാവാതെ തരമില്ല.

Friday, April 1, 2011

ക്രിക്കെറ്റ്, ജോര്‍ജ് ഓര്‍വെല്‍ പിന്നെ വലിയേട്ടനും‌


ഇംഗ്ലീഷുകാര്‍ വര്‍ഷത്തോട് വര്‍ഷം നീണ്ടു നില്‍ക്കുന്ന അവരുടെ കൊടുംതണുപ്പില്‍ നിന്ന് കുറച്ചെങ്കിലും ആശ്വാസം ലഭിക്കാന്‍ വേണ്ടി കണ്ടെത്തിയ ഒരു "കളി"യാണല്ലോ ഈ ക്രിക്കെറ്റ്. കൂലിപ്പണിയെടുക്കുന്ന ജോലിക്കാര്‍ പോലും ഇതിലും വൈകി ഇറങ്ങി ഇതിലും നേരത്തെ കയറിപ്പോവും. പിന്നെ നമ്മള്‍ക്ക് ഇഷ്ടമില്ലെങ്കിലും അവര്‍ ഉച്ചക്ക് ഒരു long ബ്രേക്ക് എടുക്കുകയും ചെയ്യും. എന്നാല്‍ ക്രിക്കെറ്റ്‌ അങ്ങിനെയല്ല ഏകദിന മത്സരമാണെങ്കില്‍ തന്നെ ഒരു ചെറിയ ഇടവേള ഒഴിച്ച് ഉദയം മുതല്‍ അസ്തമയം വരെ ഗ്രൗണ്ടില്‍ തന്നെ, അല്ലെങ്കില്‍ തത്തുല്യ സമയം രാത്രിയായാലും. ടെസ്റ്റ്‌ കളിയാണെങ്കില്‍ പറയുകയും വേണ്ട. പായും തലയിണയും ഭക്ഷണവും എല്ലാം കൂടെ കൊണ്ടുവന്നാല്‍ ഇരുന്നു കിടന്നു കളി കണ്ടു അടുത്ത ആഴ്ച വീട്ടില്‍ പോവാം, ഒരു മത്സരം മാത്രം. പെപ്സിക്കും മറ്റു കുത്തകഭീമന്‍മാര്‍ക്കും അവരവരുടെ പരസ്യങ്ങള്‍ 24 മണിക്കൂറും ജനങ്ങളെ തീറ്റിക്കാന്‍ പറ്റിയ ഒരു ദൃശ്യമാധ്യമ "വിനോദ"മാണിത് എന്ന് വന്നപ്പോള്‍ അത് ഉപഭൂഖണ്ഡത്തിലെ ഏറ്റവു വലിയ കായിക വിനോദമായി വളരുകയായിരുന്നു. ഇന്ന് സ്കോര്‍ എത്രയായി എന്ന് ഒരാള്‍ ചോദിക്കുമ്പോള്‍ അറിയില്ല എന്ന് പറയുന്നതില്‍ പരം നാണക്കേടില്ല എന്നാണു വെയ്പ്പ്. ഒക്കെ വിടാം. ഒരു കേവല വിനോദം എന്ന് മാത്രം വരികില്‍ കുഴപ്പമില്ലായിരുന്നു. രണ്ടു രാജ്യങ്ങള്‍ തമ്മില്‍ കളിക്കുമ്പോള്‍ ആവേശം കൊള്ളുക, അതും സ്വാഭാവികം. പക്ഷെ......

കുറെയേറെ പേര്‍ ഇതിനെ കേവലം ഒരു കായികവിനോദം എന്ന നിലയ്ക്ക് മാത്രമേ കാണുന്നുള്ളൂ എന്നത് നേരാവാം. എന്നാല്‍ നല്ലൊരു പങ്ക് ആരാധകരുടെ സ്ഥിതി അതാണോ? പ്രത്യേകിച്ച് ഇന്ത്യ-പാക്ക്‌ മത്സരം വരുമ്പോള്‍. മനസ്സുകളില്‍ ഒരു വ്യാജരണഭൂമി തീര്‍ത്ത്‌ അവിടെ ഒരു കൃത്രിമയുദ്ധരതിയും നിര്‍വൃതിയും അനുഭവിപ്പിക്കുന്ന രീതിശാസ്ത്രമാണ് ഈ ഉന്മാദത്തില്‍ പലപ്പോഴും ദൃശ്യമാവുന്നത്.

ഈ ആവേശത്തില്‍ പെടുന്നവര്‍ കൃത്രിമ രാജ്യസ്നേഹത്തിന്‍റെ താളം ചവിട്ടിത്തിമിര്‍ക്കുന്നത് കാണുമ്പോള്‍ എന്ത് കൊണ്ടോ ജോര്‍ജ് ഓര്‍വെലിന്‍റെ വിഖ്യാതമായ 1984 എന്ന കൃതിയില്‍ പറഞ്ഞ കാര്യങ്ങള്‍ പിന്നെയും ഓര്‍മ്മ വരുന്നു. Oceania എന്ന സാങ്കല്‍പ്പിക നാമത്തിലുള്ള ഒരു രാജ്യവും അതിലെ ജനങ്ങളും അവരുടെ മനസ്സുകളെ പോലും തടവിലാക്കി അവിടം ഭരിക്കുന്ന ഒരു സ്വേച്ഛാധിപത്യ സര്‍ക്കാരും അവരുടെ പാര്‍ട്ടിയും ഒക്കെയാണ് പശ്ചാത്തലം ഈ കൃതിയില്‍. Oceania എന്ന നാടും അവിടെ പറയുന്ന അവസ്ഥയും, ഇന്ന് പല നാട്ടിലും നില നില്‍ക്കുന്നതായാണ് കാണുന്നതാണ്. പേരിനു ജനാധിപത്യം എന്നൊക്കെ പറഞ്ഞാലും ഇല്ലെങ്കിലും. കഥയില്‍ പറയുന്ന രാജ്യം അതിന്‍റെ അയല്‍ രാജ്യങ്ങളുമായി നിതാന്തയുദ്ധത്തിലാണ്. മണ്ണില്‍ യുദ്ധമില്ലാത്ത നേരത്തും മനസ്സുകളില്‍ യുദ്ധമാണ്. സര്‍ക്കാര്‍ ചാരകണ്ണുകള്‍ സ്വന്തം പ്രജകള്‍ക്കു മേല്‍ സദാ ജാഗരൂകമാണ്. ജനത എന്ത് ചിന്തിക്കണം എന്ത് ചിന്തിക്കരുത് എന്നതും സര്‍ക്കാര്‍ തന്നെ തീരുമാനിക്കും. സര്‍ക്കാര്‍ എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ പാര്‍ട്ടി. പാര്‍ട്ടി പ്രോപഗണ്ട പ്രവൃത്തി പഥത്തില്‍ കൊണ്ടുവരാന്‍ പ്രത്യേക വകുപ്പ് തന്നെയുണ്ട്. Big Brother എല്ലാം ഇപ്പോഴും വീക്ഷിക്കുന്നുണ്ട്. Big Brother എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ സര്‍ക്കാര്‍, അഥവാ പാര്‍ട്ടി തന്നെ. ബ്ലോഗ്‌ എഴുത്ത് പോലും സര്‍ക്കാര്‍ നേരിട്ട് തന്നെ നിരീക്ഷിക്കുന്ന സംവിധാനം ഇന്ത്യയില്‍ പോലും വന്നുകൊണ്ടിരിക്കുന്നു എന്നത് വേണമെങ്കില്‍ ചേര്‍ത്തു വായിക്കാം. മനുഷ്യാവകാശ പ്രവര്‍ത്തകന്‍ ബിനായക്‌ സെന്നിന്‍റെ അറസ്റ്റ്. മവോയിസ്റ്റുകളുമായുള്ള സര്‍ക്കാരിന്‍റെ സമാധാന ചര്‍ച്ചയില്‍ മാവോയിസ്റ്റുകളുടെ ഏക പ്രധിനിധി മാത്രമായിരുന്ന Cherukuri Rajkumar എന്ന Azad നെ സര്‍ക്കാര്‍ തന്നെ വ്യാജ ഏറ്റുമുട്ടലില്‍ വധിച്ചത്. ഇങ്ങിനെ ഉദാഹരണങ്ങള്‍ എത്ര.

Big Brother, doublethink, thoughtcrime,എന്നിങ്ങിനെ ഓര്‍വെല്‍ 1949ല്‍ രചിച്ച ഈ നോവലില്‍ അവതരിപ്പിച്ച സംജ്ഞകളെല്ലാം ഇന്നും പുതുപുത്തനായി നിലകൊള്ളുന്നത് കൊണ്ടാണ് ഈ കൃതി ഇന്നലെ മാത്രം എഴുതിയ പോലെ ഇന്നും നമുക്ക് തോന്നുന്നത്. ജനങ്ങള്‍ക്ക്‌ വേണ്ടാത്ത യുദ്ധങ്ങളെ ഒരു ഉന്മാദരോഗമാക്കി പരിവര്‍ത്തിപ്പിച്ചു വളര്‍ത്തിയെടുക്കുന്ന സര്‍ക്കാരുകളും പാര്‍ട്ടികളും നാള്‍ക്കുനാള്‍ കൂടിവരുന്നു. സമാധാനത്തിലേക്കുള്ള ഏതു കാല്‍വെപ്പിനും തുരങ്കം വെയ്ക്കാന്‍ തിടുക്കം കൂട്ടുന്ന അവസരവാദ പാര്‍ട്ടികള്‍.
ഓര്‍വെല്‍ പറഞ്ഞതിലും അപ്പുറം കടന്ന് മതങ്ങളുടേയും മതമന്ദിരങ്ങളുടേയും പേരില്‍ വരെ നാടിനകത്തു തന്നെ നിരന്തരമായ ആഭ്യന്തരകലാപങ്ങള്‍ തന്നെ കൃത്രിമമായി സംഘടിപ്പിച്ച് സ്ഥിരമായി സംഘര്‍ഷാവസ്ഥ നില നിര്‍ത്തി വോട്ടുറപ്പാക്കലോളം കാര്യങ്ങള്‍ "പുരോഗമിച്ചിരിക്കുന്നു"

doublethink എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍ യാഥാര്‍ത്ഥ്യം എന്താണെന്ന് മനസ്സില്‍ അറിഞ്ഞു കൊണ്ടു തന്നെ അതിനു തീര്‍ത്തും വിരുദ്ധമായ കല്ലുവെച്ച നുണകള്‍ പൊതു വേദികളില്‍ പാര്‍ട്ടിക്കുവേണ്ടി സ്ഥാപിച്ചെടുക്കല്‍. ഇന്ത്യയില്‍, കേരളത്തില്‍ കഴിയുന്നവര്‍ക്ക് ഇതിനു ഉദാഹരണം ആവശ്യമേയില്ലല്ലോ. thoughtcrime എന്ന് പറഞ്ഞാല്‍, പാര്‍ട്ടി പറയുന്നതിനപ്പുറമുള്ള ഏതു ചിന്തയും ആ ഗണത്തില്‍ വരും. അത് കണ്ടെത്താനും നടപടിയെടുക്കാനുമുള്ള സംവിധാനങ്ങള്‍ വലിയേട്ടന് ഉണ്ട്.

ക്രിക്കെറ്റായാലും, അമ്പലവും പള്ളിയുമായാലും ഇതിന്‍റെ പേരിലുള്ള കോലാഹലങ്ങള്‍ക്ക് വേണ്ടി, അരിയെക്കാളും അന്നത്തെക്കാളും അതിന്‍റെ കുതിച്ചുയരുന്ന വിലയേക്കാളും ബേജാറ് കാണിക്കുന്ന ഒരു ജനതയെ സൃഷ്ടിക്കുന്ന‌തില്‍
വലിയേട്ടന്‍ വിജയിക്കുന്നു എന്ന് വരുന്നത് എത്ര മേല്‍ അസ്വസ്ഥജനകമാണ്.

A related read:

ദുരന്തങ്ങളെ വിസ്മൃതിയിലാഴ്ത്തുന്ന ക്രിക്കറ്റ് ജ്വരം

Tuesday, March 22, 2011

Fables from the age of innocence

-To my friend who says that our basic sense of childhood innocence needs to be reclaimed if we are to love and hug the nature in its purity.

It seems, at rare moments of reflections, that many aspects of our lives have become metamorphosed into an artificial existence these days! At times, in order to escape this unfathomable feeling of disillusionment and boredom, at least for a while, many of us, our minds may tend to take refuge somewhere in the past where one could somehow find some kind of solace, traveling back to that time and space where perhaps we had been less concerned about material achievements or failures.

At moments like these, it is your childhood days that you can always depend upon. Those endless chain of treasure hunts. Where else could one retreat to when one finds oneself woken up from such colourless dreams and delusions!

It's like growing back to that fragile infant baby again and falling back onto the lap of your mother once more. To be consoled on her benevolent bosoms, to be fed with her breast milk and falling back into that careless sleep on her ever-supportive shoulders and be worried about nothing in the world. No earthquakes, no tsunamies, no stock market rise or fall is going to worry you anymore. Her soothing voice humming in your soul even while you are carefully being laid into the cradle, and her melodious singing and the swinging of the cradle keeps you calm and quite, you might as well place one of your thump fingers into your toothless mouth in sheer ecstasy and be oblivious of the whole world. In company with beautiful angels, you may smile looking at the stars around you and giggle yourself, seeing this, your mother may forget all her perpetual sorrows and worries and sing for you yet sweeter lullabies and Aesop fables.

Or, it is like growing back to the days of your childhood when you were still in your primary school classes. You had in your neighborhood, very close to your own home, a large mango tree. Your very memories begin with this huge tree with its long leafy branches spread across and around the field where you used to spend your whole days once upon a time, long ago, yet your memories seems still frozen with those times. The time when that mango tree gets ornamented with its blooms, the time when those tiny baby mangoes are grown and seen hanging down from the green thick leafy branches, the time when they keep falling to the ground because of your passionate prayer and desire to mouth them in their tender age.

You may have tasted Chinese food, Japanese Sushi or Mexican delicacies or exotic fruits of various breed or brand. But that pungent smell and taste of those infant mangoes in its early stages, then the juicy rich, mouth watering sugary taste when it ripens never fade away from the tip of your tongue.

Those wild summer seasons, the month of May, when the school is still on vacation and you the children are camped around the mango tree from dawn until dusk. Waiting in the soothing shadow of the vast mango tree in a hot summer, waiting for the cool breeze that brings you on its wings the cooling comfort of the Mother Nature. The same breeze that blesses you when it passes through the leafy branches of the mango tree when ripened, sweet, yellow burst, mouth watering mangoes are waiting for the feather touch of the wind to fall into your hand. The other companions that you fondly remember are those beautiful noisy, mischievous squirrels, crows and party above you who in their own celebration of the season jump from branch to branch in merriment and endless dancing that makes the ripened sweet mangoes find their way down to your eagerly and earnestly waiting little hands.

A falling mango is expected to make a thudding noise when it hits the ground. So, you keep your ears in a permanent state of alert. Once a mango falling noise is heard, your eyes simultaneously jump into action to locate the fallen fruit. It may have fallen on pure earth, or among the dry leaves. In the later case, it demands further exertion of your eyes to locate it exactly. Once it is located, begins the real "survival of the fittest" contest. The most sharp, agile, able runner may grab it. But if someone is lucky enough to be near the falling hot spot, he or she may get it without much effort. And others continue their wait for their lucky moment to arrive (fall).

Sometimes, arguments arise over a disputed grab of the mango. One says, “I got it first, but you snatched it away from me. So, it belongs to me”. Or perhaps he would say, “I saw it first” usually a weak argument point to make a claim.

But, often, with good solidarity, children share their fortune of sweet mangoes with their buddies who were not lucky enough that particular day. Thus, the good camaraderie is kept intact for the most part between the kids. After all, it was an age of innocence. Wasn’t it?

A scene from Vikom Muhamed Basheer's Balyakaala Sakhi comes to mind. In the beginning of the story, we see Majeed and Suhara under a mango tree arguing over a fallen mango. At the heat of the moment, ensuing an intense verbal fight, Suhara rushes forward and gives Majeed a skin peeling, burning scratch with her sharp, long finger nails. In reply, Majeed thinks over how to revenge her appropriately, but his imagination fails him to find a way. Then to his delight, Majeed sees Suhara’s small hut like house and his tile roofed comparably well built house through the coconut and banana trees. Both of them are neighbors. Looking at both the houses Majeed’s face brightens and he declares to Suhara with a victorious smile: “See, my house is tile roofed, but yours is leaf roofed” (roofed with dried coconut leaves). But then, to his horror Majeed finds out that Suhara is not a bit annoyed at this earth shaking attack on her honor. She simply stays cool and never loses her pose. He feels defeated and beaten by a “little girl” again. However, after this fighting between them and Majeed’s humiliating defeat thereupon, gradually, both of them become best of friends on the course, and the story progresses to a heart wrenching end that no reader of Basheer can ever forget.

Saturday, March 12, 2011

വഴിയില്‍ കണ്ട പന്ത്രണ്ടുകാരന്‍





ആരാണ് നീ? ഇവിടെ എന്തു ചെയ്യുന്നു?
ഞാന്‍ സുനില്‍. ഞാന്‍ ഈ ഫ്ലാറ്റുകളില്‍ നിന്ന് ടിഫിനുകള്‍ ശേഖരിക്കുകയാണ്.

എന്ത് ടിഫിനുകള്‍?
ഞങ്ങള്‍ ഈ ഫ്ലാറ്റുകളില്‍ താമസിക്കുന്നവര്‍ക്ക് ഭക്ഷണം ഉണ്ടാകി കൊടുക്കുന്നു. വൈകുന്നേരങ്ങളില്‍ ഞാന്‍ അവര്‍ക്ക് ഭക്ഷണം ഫ്ലാറ്റില്‍ കൊണ്ടുപോയി കൊടുക്കുന്നു. രാവിലെ വന്നു ഈ കാലി ടിഫിനുകള്‍ ശേഖരിക്കുന്നു.

അതാണോ നിന്‍റെ ജോലി?

അതെ, അല്ല. ഞാന്‍ സോണിയുടെ ഹോട്ടലില്‍ കുക്ക് ആണ്. അടുക്കളയില്‍ റൊട്ടി ഉണ്ടാകുന്ന പണിയാണ് എന്‍റെത്.

നിനക്ക് എത്ര വയസ്സായി?
12 .

ഒരു ദിവസം നീ എത്ര റൊട്ടി ഉണ്ടാക്കും?
800 നു മീതെ ഉണ്ടാക്കും.

നിനക്ക് എത്ര കൂലി കിട്ടും?
2000 കിട്ടും മാസം. അതെല്ലാം മണി ഓര്‍ഡര്‍ ആയി ഞാന്‍ എന്‍റെ മാതാപിതാക്കള്‍ക്ക് അയച്ചു കൊടുക്കും.

അച്ഛനും അമ്മയും? എവിടെയാണ് നിന്‍റെ വീട്?

മധ്യപ്രദേശിലെ, മോരേന ജില്ലയില്‍ ബാകപൂരില്‍ ആണ് എന്‍റെ വീട്. എന്‍റെ അച്ഛനു അര ഏക്കര്‍ ഭൂമി ഉണ്ട്. എനിക്ക് രണ്ടു സഹോദരിമാര്‍ ഉണ്ട്; അനിതയും, ശ്രീയും. രണ്ടു സഹോദരന്മാരും ഉണ്ട്. രാഹുലും രാജുവും. ഞാനാണ് ഏറ്റവും മൂത്തത്.

നീ പഠിച്ചിട്ടുണ്ടോ?

ഇല്ല എനിക്ക് എഴുതാനും വായിക്കാനും അറിയില്ല.

നീ ഒഴിവുസമയത്ത് എന്തു ചെയ്യുന്നു?

എനിക്ക് ഒഴിവുസമയം ഉണ്ടാവാറില്ല. ഞാന്‍ രാവിലെ 7.30 നു ജോലിക്ക് നിന്നാല്‍ രാത്രി വൈകിയിട്ടു വരെ ജോലിത്തിരക്കാണ്‌.

നീ എവിടെയാണ് ഉറങ്ങുന്നത്?

ഹോട്ടലിലെ അടുക്കളയില്‍.

നീന്‍റെ സ്വപ്നം എന്താണ്?

എനിക്ക് ഒരു ക്രിക്കെറ്റ് കളിക്കാരന്‍ ആവണം. ഞാന്‍ നല്ല ഒരു ബാറ്റ്സ്മാന്‍ ആണ്. എന്‍റെ ഗ്രാമത്തില്‍ ഞാന്‍ എപ്പോഴും കളിക്കുമായിരുന്നു. എനിക്ക് ബോള്‍ നല്ല ശക്തിയില്‍ അടിക്കാന്‍ അറിയാം. എന്‍റെ അടിയില്‍ ബോള്‍ പലപ്പോഴും കളിക്കളത്തിനു പുറത്തു, കാട്ടിലേക്ക് പറന്നു പോവാറുണ്ട്. എന്‍റെ അടിയില്‍ ഞങ്ങള്‍ക്ക്‌ 5 ബാളുകള്‍ നഷ്ടപ്പെട്ടിട്ടുണ്ട്.

നീന്‍റെ കയ്യിലെ വാച്ച് നല്ല ഭംഗിയുണ്ടല്ലോ?

അത് ഞാന്‍ 35 രൂപയ്ക്കു ഞാറാഴ്ച ചന്തയില്‍ നിന്ന് വാങ്ങിയതാണ്.

നിനക്ക് വീട് വിട്ടു നില്‍ക്കുന്നതില്‍ വിഷമമില്ലേ?

ഉണ്ട്. പ്രത്ത്യകിച്ചു എനിക്ക് ഏപ്പോഴും അമ്മയെ കാണണം എന്ന് തോന്നും.

നീ കരയാരുണ്ടോ?

ഒരിക്കലും ഇല്ല ചേട്ടാ. ഒരു വില കുറഞ്ഞ മൊബൈല്‍ ഫോണ്‍ എവിടെ കിട്ടുമെന്ന് പറയാമോ? ഇവിടെ വന്ന ശേഷം ഞാന്‍ എന്‍റെ അമ്മയോടും അച്ഛനോടും സംസാരിച്ചിട്ടില്ല. അവരുടെ കയ്യില്‍ മൊബൈല്‍ ഫോണ്‍ ഇല്ല. നാനൂറു രൂപയ്ക്കു ഒരെണ്ണം കിട്ടുകയാണെങ്കില്‍ ഈ മാസാവസാനം നാട്ടില്‍ പോവുമ്പോള്‍ ഞാന്‍ അത് അവര്‍ക്ക് നല്‍കും. എങ്കില്‍ എനിക്ക് എപ്പോള്‍ വേണമെങ്കിലും അവരെ വിളിച്ചു വര്‍ത്തമാനം പറയാമല്ലോ.

Monday, March 7, 2011

When the lullaby of rain never ceased

Gone are the days, never to come back again.

Welcome to a short journey down the memory lane through the isles of childhood, once more to feel and see the wind and rain and the sunshine of those times as though it was only yesterday.

Generally, people of those days were happier and more content. They lived a life that was calm, simple and down to earth. Their lively income mainly came from agriculture and farming. They walked often and rarely did they travel in vehicles. Life was more in-tune with the nature and the seasons.

The monsoon rain was a completely different kind. Contrary to our present experience, the monsoons always kept its date starting around 1st of June without fail. It was long, sustained, steady and stormy. The heavy rain poured down from the cloudy sky was like it was never going to cease. The wells and the ponds fill to the brim and then it overflows to make a narrow stream that leads to the paddy fields.

Rain rain come again
(Please keep the speaker on)




My friends like Kunhippa (real name is Hassan and we sometimes call him Hassainar Aduvanni), Mustafa Neduvanchery, Satyan, Babu, Unni, Salam Neduvanchery, Ravi and a host of others come to my mind, and the memories of how we celebrated the rain. Usually we reach school by 10am and the study period is extended up to 4.30pm. At break periods we engage in games like hide and seek and small games of other kind, all the time we are waiting impatiently for the evening when we have planned our water adventures.

When the school closing bell rings at 4.30 we take a rabbit-race home and reach there before the bell is finished. As soon as we reach home, we rush to the large water-pool overflowing with sky-blue water to begin the real fun. He who jumps first into the water is a winner, and the race to win is exciting without end each and every day. Heavily pouring rain or earth shaking thunder and lightning doesn't deter us from our game in the water. Instead, it makes the game yet more thrilling even if it is fearsome at times. Some acts of the boys are really dangerous and sometimes life threatening. For example, while jumping into the water from a fairly higher ground, some bold-boys turn around in the mid-air. The one who makes a double turn-around in one take is a hero. Thus the water-game goes on and on till the approaching night makes it impossible to stay any longer.

A swim in the water-pool
(Please keep the speaker on)
Then, every one walk back home, with eyes reddened and hungry but still anticipating the thrills in store for the next day.

Talking of monsoon and rain, a beautiful passage from Arundhati Roy's Booker winning work "The god of small things" seems relevant here:
"But by early June the southwest monsoon breaks and there are three months of wind and water with short spells of sharp, glittering sunshine that thrilled children snatch to play with. The countryside turns an immodest green. Boundaries blur as tapioca fences take root and bloom. Brick walls turn moss green. Pepper vines snake up electric poles. Wild creepers burst through laterite banks and spill across flooded roads. Boats ply in the bazaars. And small fish appear in the puddles that fill the PWD potholes on the highways.
It was raining when Rahel came back to Ayemenem. Slanting silver ropes slammed into loose earth, plowing it up like gunfire. The old house on the hill wore its steep, gabled roof pulled over its ears like a low hat. The walls, streaked with moss, had grown soft, and bulged a little with dampness that seeped up from the ground. The wild, overgrown garden was full of the whisper and scurry of small lives. In the undergrowth a rat snake rubbed itself against a glistening stone. Hopeful yellow bullfrogs cruised the scummy pond for mates. A drenched mongoose flashed across the leaf-strewn driveway."

Saturday, March 5, 2011

ശാന്തി തേടുന്ന യുദ്ധങ്ങള്‍


പാരിലാകെ ശാന്തി പടര്‍ത്താനീ
യുദ്ധങ്ങളനിവാര്യമെന്നുരയുന്നു
ചില്ലുമേടയിലുയരങ്ങളിലിരുന്നീ
നാട് വാഴും തമ്പ്രാക്കള്‍ നിങ്ങള്‍

നേരോ, നിങ്ങളുരിയാടുമീ വചസ്സുകള്‍?
പറയട്ടെയിവര്‍ പതിത കോടികള്‍
ബോംബു വര്‍ഷത്തിന്‍ പുകച്ചുരുളില്‍
ജീവിതം ആവിയായ് പുകഞ്ഞവര്‍

പറയട്ടെ, മണ്ണില്‍ കട്ട പിടിച്ചു കിടക്കും
കടും ചോരയിലാര്‍ത്തിയോടെ
കണ്‍ പാര്‍ത്തിരിയ്ക്കുമീ കഴുകന്‍റെ കണ്ണുകള്‍.

പറയട്ടെയീ
അച്ഛന്‍ തന്‍റെ
മൃതനായ മകന്
ശവക്കച്ച ചാര്‍ത്തി ശിലയായിരിക്കുമ്പോള്‍.

പറയട്ടെയീ
പ്രണയിനിയവ
ന്‍റെ ചുടുചുംബനത്തില്‍
തുടുത്തയവളുടെ വിരല്‍തുമ്പില്‍ വിതുമ്പുമ്പോള്‍.

പറയട്ടെയവ
ന്‍റെ ജീവന്‍റെ ജീവനീ
പ്രിയ പത്നിയവളുടെ ബോധമുണരുമ്പോള്‍.

പറയട്ടെയവന്‍റെ ജനനിയവളുടെ
കണ്ണീരു തോര്‍ന്നെങ്കില്‍.

പറയട്ടെയീ അനാഥബാല്യങ്ങള്‍
തെരുവിലലയും സങ്കടങ്ങള്‍.
തകര്‍ന്നുടഞ്ഞ ശേഷിപ്പുകളില്‍‍
ജീവിതം തെണ്ടിയലയും ചോദ്യങ്ങള്‍.